ཤོག་ལྷེབ་ ༡༠༡ ནས་ ༢༠༠ བར།
ཤོག་ལྷེབ་ ༡༠༡ ནས་ ༢༠༠ བར།
ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞི་དུས་སུ་འཁོར་འདས་སོ་སོའི་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་རྟེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་བཞག་དང་། ལམ་དུས་སུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྤང་བྱར་བཤད་ནས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མྱོང་བྱར་ཁས་ལེན་པ་དང་། འབྲས་དུས་སུ་གནས་འགྱུར་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། གཞུང་འདིའི་བཤད་གཞི་དེ་ལྟར་ལ། འཆད་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བྱུང་སྟེ། དབུ་མའི་གཞུང་ལ་བསྟེན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལམ་གྱིས་བཤད་པ་དང་། སྙིང་པོའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་གྱིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བཞེད། དེ་ནི་རིག་པའི་ཚོགས་ལས་བཤད་པའི་མེད་པར་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས། དོན་དམ་བདེན་པ་དེའང་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དང་གཙང་ནག་པས་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟ་ཞོགཞེན་པའི་ཡུལ་དུའང་མི་རུང་གསུངས། སློབ་དཔོན་ཕྱྭ་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པས་
སྟོང་པའི་མེད་དགག་དེ་ཉིད་ཡིན་ཅིང་སྒྲ་རྟོག་གི་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུའང་རུང་བར་བཞེད། ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པའི་དོན་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འདུ་བ་ལ་དེར་བཏགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་བྱང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་པ་བདག་མེད་གཉིས་ལ་བྱས་ནས་དེ་གསར་དུ་བཞག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་ཉོན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དེ་གཏན་ནས་མ་གྲུབ་པས་སྔར་ཡོད་ཕྱིས་བསལ་དུ་མེད་པ་ལ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱིས་ཆོས་སྐུ་དེ་ཐོབ་ཏུ་རུང་བའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོ་ཙཱ་གཟུ་བཙན་རྣམ་གཉིས་ལས་བརྒྱུད་པའི་བྱམས་ཆོས་སྒོམ་ལུགས་པ་རྣམས་དང་། མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་ཞབས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གདམས་ངག་བརྙེས་ནས་སྔགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མན་ངག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་པ་སོགས་མཛད། དེ་ལས་རྗེ་མར་པས་གསན་ཏེ། ཐེག་པའི་མཐར་ཐུག་སྙིང་པོའི་དོན། །
མཐའ་བྲལ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ། །ཆོས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ལ་ངོ་སྤྲོད་བགྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། རྗེ་སྒམ་པོ་པའི་ཞལ་ནས། འོ་སྐོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདིའི་གཞུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས་མཛད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ནོ།

以下是您要求的简体中文翻译：
页面101至200。
页面101至200。
是的。因此，在基础阶段作为轮回和涅槃各自习气建立的依靠——阿赖耶识的建立，在道的阶段将暂时的垢染视为所断，并承认自性清净的部分为各自自证的智慧所体验，在果的阶段证明有究竟转依的智慧，这些方面没有差别。这就是本论的论述基础，而解释的次第有两种：依据中观论典，通过比量之道的解释，以及通过心要义理现量之道的解释。
第一种是由大译师仁钦桑波及其追随者的解释传统：他们主张如来藏是胜义谛，认为它是如同理论文集中所说的无遮性的空性。关于这胜义谛，大译师和藏纳巴认为它不仅不是语言和概念的直接对象，甚至也不适合作为意识的对象。而法师恰巴则认为胜义谛是事物离真实性的无遮，它可以作为语言和概念的意识对象。
关于自性具足功德的含义，他们解释为当缘于空性时，一切功德自然汇聚而被假立；关于清净的理由，他们解释为清净智慧所缘的二无我，这是无需新建立的；关于烦恼的理由，他们解释为烦恼所增益的人我和法我，烦恼所缘的对象完全不成立，因此不存在先有后除的情况；关于法身遍满的含义，他们解释为众生有能获得法身的可能性。
第二种是从译师祖·坚赞和尊·坚赞两位传承的弥勒法门修持传统，以及由那塔克迈帝利巴从大婆罗门父子获得的教授，而后创作的与密咒相应的般若口诀《十如性》等。这些教授被杰·玛尔巴听闻，他说道："乘之究竟心要义，离边不作意，我教示法大手印。"杰·冈波巴也说："我们的这个大手印，其论典是世尊弥勒所著的《大乘续部上师论》。"


 །ཞེས་གསུངས་ཤིང་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་སོགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རབ་རྣམས་སུའང་གསལ་བར་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་དཔལ་ལྡན་ཕག་མོ་གྲུ་པ་ཡབ་སྲས། རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རང་བྱུང་ཞབས་སོགས་སྙིང་པོའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འབྲང་བར་མཛད་ཅིང་། སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མགོན་པོས་ཀྱང་སྙིང་པོའི་དོན་འདི་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་བཀའི་བསྡུ་བ་བཞི་པ་མཛད་པ་དང་། ཟི་ལུང་པཎ་ཆེན། རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ། ཀུན་མཁྱེན་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་སོགས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཙམ་ལས་ལྟ་བའི་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཁོ་ན་
ཡིན་ཅིང་། གཞན་ཡང་མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་པའི་དངོས་སློབ་པཎྜི་ཏ་བཛྲ་པཱ་ཎིས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་པ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་བོད་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱག་ཆེན་གྱི་བཀའ་སྲོལ་ཡིན་པ་དང་། མཻ་ཏྲི་པའི་དངོས་སློབ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། གསང་སྔགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམ་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་གསོལ་ནས་བོད་དུ་སྔ་ཕྱིར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པས། མདོར་ན། མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་གུཔྟ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བཤད་པ་དང་གདམས་ངག་གི་བཀའ་སྲོལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་གི་བརྗོད་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་དོན་གཅིག་ཏུ་འབབས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གི་བཞེད་པའི་སྙིང་པོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཚེ་རིགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བརྗོད་ཅིང་། ཀླུ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནས་མཐོ་རིས་སུ་འཛེགས་པའི་དཔེས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལའང་ཡར་སྙེགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཆོས་
སྐུ་ཞེས་བྱ་ཞིང་སྙིང་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཚངས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ས་ལ་འབབས་པའི་དཔེས་འཁོར་བའི་ཆོས་ལའང་མར་འགེབས་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཚེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མ་དག་པ་དང་། དག་པའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་ས་སྟེང་བཞུགས་ནས་སྲིད་གསུམ་སྐུའི་སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་དཔེས་བསྟན། དེ་དག་ཅུང་ཟད་དབྱེ་ན། རིགས་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་། རྒྱས་འགྱུར་རིགས་གཉིས། སྔ་མ་ནི་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱི་གཏེར་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྙིང་པོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་གཞིར་གནས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གསར་དུ་བཙུགས་ནས་བསྐྱེད་པ་བཞིན་སློབ་ལམ་དུ་ཐོས་སོགས་ཀྱི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བ་སྟེ་དང་པོས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་། ཕྱི་མས་ལོངས་སྤྲུལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་གཞིའམ་རྒྱུར་གནས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་རང་བྱུང་ཞབས་
ཀྱིས་བཞེད་པའོ། །ཆོས་སྐུ་ལའང་། དངོས་དང་། དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་མཚན་ཉིད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་ཟབ་མོ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གསུང་རབ་སྤྱི་ལས་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་གསུངས་ཤིང་། སྤྱིར་སྙིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་འགོས་ལོ་ཆེན་པོས་བཞེད་དོ།

以下是您要求的简体中文翻译：
这样说道，在《解脱宝庄严》等他自己的著作中也明确阐述，之后吉祥帕莫竹巴父子、第二佛让炯巴等亲见心要义理的十地自在者们一致遵循。救护者三界怙主也基于这一心要义理转动殊胜法轮，他转世的全知多罗菩提萨埵也作了了义心要教法的第四次结集，以及日龙大班智达、尊者全知塔拉那他、全知丹巴尼杰等也认可这一观点，虽然表述方式略有不同，但见解要点实质上都是一致的。
另外，自在主迈帕的亲传弟子班智达金刚手在藏地广泛解释《十如性》根本论与注释等，这些也都是阐述此义的大手印教传。迈帕的亲传弟子达玛桑杰也将本性为波罗蜜多、与密咒相应的大手印法命名为"止息痛苦正法"，在藏地前后宣讲的内容也与前者相符。总之，所有从自在主迈帕谷达传承的讲解和教授传统，除了语言表述方式外，在实义上都是一致的。
如是，他们所主张的心要"善逝藏"即是心性光明本性，当它存在于有情相续中时称为"种姓"，也称为具有佛性，用龙王从海底上升天界的比喻来说明它向上达到道与果法，而成佛时称为法身，藏性得以显现，以梵天幻化降临地面的比喻来说明它向下覆盖轮回法。在这些阶段中，除了暂时垢染的净与未净的差别外，众生界与法身的法性本质在无优劣和不变异这一点上是如如不二的，这以"世尊坐于地面，三界被身光遍满"的比喻来显示。
对这些稍加区分，种姓有自性住种姓与修所成种姓两种。前者如同贫家宝藏，从无始以来即以藏性的方式存在于有情相续中；后者则如同在种姓潜能的基础上，新种植了结果的树木一样，通过在修学道上正确受持闻思等善行而使功德向上增长。前者是自性身的因，后者是报身和化身的因。修所成种姓作为基础或因位，是全知让炯巴所主张的。
法身也有实际的法身和了悟它的同类因两种。第一是具足二清净的真正法身，后者是显示甚深胜义和种种世俗方式的经典。如是，在经论中普遍将如如分为胜义如实性和世俗如实性两种。一般而言，大译师阿瓜认为，三种藏性通过世俗和胜义的区分可分为六种。


 །གཞུང་འདིའི་དགོངས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མིང་གི་བརྡ་དང་དཔེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན། དོན་དམ་བདེན་པ། ཡང་དག་པའི་མཐའ། གནས་ལུགས་རང་བཞིན།
འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ། ཆོས་ཉིད། སེམས་ཉིད། སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར། དང་པོའི་མགོན་པོ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ། རང་བཞིན་འོད་གསལ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་གསུངས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྤྲིན་ལྟ་བུས་བསྒྲིབས་ཏེ། དེའང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གསེར་དང་གཡའ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། གཞན་དབང་། ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་སོགས་མིང་དུ་མར་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སོགས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་བཞི་བྱུང་བས་གནས་ལུགས་མི་རྟོགས་ཤིང་འཁོར་བར་འཆིངས་ལ། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་པ་སོགས་རྒྱུ་བཞིས་གནས་ལུགས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཏེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དྲུངས་ཕྱུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་ལ་གཟོད་མ་ནས་དྲི་མས་གོས་མ་མྱོང་བས་བསལ་བྱ་ཅིའང་མེད་དེ་དྲི་མ་ནི་བཅོས་མ་གློ་
བུར་ཡིན་པས་ཁམས་ལ་སྟོང་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རང་ཆས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག་པར་བྱ་བ་མེད་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཁམས་མི་སྟོང་སྟེ། དཔེར་ན། མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱི་དུང་སེར་པོར་མཐོང་བའི་ཚེ་དུང་གི་དངོས་གནས་ལ་སེར་པོས་སྟོང་ཞིང་དཀར་པོས་མི་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ།

以下是您要求的简体中文翻译：
本论的意趣认为如如性无有区分，即是从众生到佛陀期间类同相续不断的心之法性或本性。如所说："心的本性光明，如同虚空不变易。"又说："如前如是后亦然，不变异之法性也。"
对此以各种名称标示和比喻来说明：在经中称为"般若波罗蜜多"、"胜义谛"、"真实边际"、"实相本性"、"不变圆成"、"法性"、"心性"、"空性"等；在密乘中称为"初始怙主"、"俱生智慧"、"大明点"、"本性光明"、"大手印"等多种异名。
心的本性光明被如云般的暂时垢染所遮蔽，这垢染与自性清净无前后之别，如同金子与锈一般俱生，即主客二现的意识，被称为"阿赖耶识"、"依他起"、"世俗迷乱"、"无明习气地"等多种名称。由此生起对法的嗔恨等四种障碍，因而不了解实相而束缚于轮回；通过对大乘的信解等四种因而正确了悟实相，彻底拔除暂时垢染，佛性得以显现，这就称为法身。
自性光明从本初以来未曾被垢染所染污，故无任何所断，因为垢染是人为的暂时性，故"界是空的"；又因功德是自具之本质，故无需新建立，因其特征是无分别，故"界不空"。例如：当胆病患者见贝壳为黄色时，贝壳在实际上是空无黄色而不空无白色的。


 །དེའི་དོན་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འཕེབས་པའི་ཚེ། ཡང་དག་མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལྟར་གཞན་སྟོང་གི་རིག་པས་དཔྱོད་ཅིང་། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་ཅིང་རྣམ་དབྱེར་མེད། །གཉིས་མེད་གསུམ་བྲལ་དྲི་མེད་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་དེ་རྟོགས་པ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བསྒོམ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱ་གཉིས་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཞེད་པ་ནི། རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་པས། མཐའ་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ཞེས་པ་དང་གནད་གཅིག་ལ་བཤད་སྲོལ་འདི་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་ལ་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། དེའང་གཞན་གྱིས་སྟོང་
པའི་བརྡ་ཁྱད་ཙམ་མདོ་ལས་ཀྱང་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དང་། བོད་འདིར་གྲུབ་ཆེན་ཡུ་མོས་གསལ་སྒྲོན་སྐོར་བཞི་མཛད་པ་ནས་བརྗོད་སྲོལ་དེ་བྱུང་ལ། དེའི་སྒྲ་དོན་རྒྱ་ཆེར་རྒྱས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་པ་ཡབ་སྲས་ལ་བྱུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་ལྟ་སྒོམ་གྱི་གནད་ལ་མི་མཐུན་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་གནས་སྐབས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ། གྲུབ་མཐའི་ཞལ་བཞེས་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གཙང་རྟག་བདེ་བ་བདག་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཆད་པ་ལ། བློས་བཞག་པའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གོ་ནས་བོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགག་པ་བརྗོད་ཀྱང་། དེའི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་དབྱིངས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཤིང་དེ་ཉིད་སྤྲོས་མཚན་ལས་གྲོལ་ཞིང་སྒྲ་རྟོག་ལས་འདས་པ་དང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་བཞེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་རིག་པས་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་པས་དཔྱད་པ་རང་གིས་འཁྲུལ་ཏེ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་གསུངས་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་
བརྗོད་པ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་སོ། །མདོར་ན། རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་ལམ་གྱི་འཆད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་མེད་དང་། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །རྣམ་དབྱེ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གི་ཁམས་སྟོང་གི། །རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །ཅེས་པའི་དོན་ལ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ནང་བལྟས་ཀྱི་གོ་བ་ལས། དཔྱད་པ་དང་སྒོམ་དོན་གཉིས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ལ་གཉིས། བསྡུས་དོན་དངོས་དང་། ཞར་བྱུང་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བཤད་པའོ།

以下是您要求的简体中文翻译：
当通过闻思抉择其义时，如所说："真实边际即远离一切有为相。"这样以他空的智慧观察，而"无始中终无分别，无二离三无垢无分别，法界自性为何即所证，等持中之瑜伽士能见。"等修持所体验的离二取的智慧，这正如尊者萨迦派所说："确定为离边后，作为双运来体验"，这与要旨相同。持此解释传统的大德们被称为"中观他空派"。
这"他空"的术语特点在经中也有直接提及，在藏地由大成就者玉摩所作《明灯四论》开始出现这种表述方式，其文义广泛发展是由全知多罗菩提父子开创的。虽然他们在见修要点上没有任何不同，但在抉择见解的阶段，宗派立场上存在一些特殊差异。特别是全知觉囊巴解释如来藏为清净、常、乐、真我究竟到达彼岸的如字义解释，藏地的所有论师虽然以为这是心识安立的真实成立而加以破斥，但他的"常"等义是指法界不变而言，认为它超越戏论特征、超越语言概念，是不迷乱的无分别智慧之对境，并且因为它能经得起理性观察，以理性本身为迷乱，如同时轮金刚所说的具一切最胜相的空性影像被称为大手印一样。
简而言之，比量和现量两种解释方法的根本，即是善逝藏的有无，以及"此中无所遣，亦无少可立，如实观真实，如实见得解脱；有分别特相者，暂时垢染界是空，无分别特相者，无上法性不空。"这一含义从向外观察和向内观察的理解中，形成了观察和修持两种意义。
第七有二：略义本身和附带解说道的关联。


 །དང་པོ་ནི། གཞུང་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་སོགས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་གྱི་འགྲེལ་པ་བསྟན་ཏེ། དེའང་ཤེས་བྱའི་ཁོང་ན་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་མི་བསླུ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པར་གྱུར་པས་
སངས་རྒྱས་ཉིད་བརྗོད་བྱ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ནི། རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་ཁོ་ན་གཞན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། དགེ་འདུན་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ནི་གང་ནས་གཤེགས་པ་ཡི། །ལམ་དེ་ཉིད་ནས་སློབ་མའང་མཆི། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་དེ་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོན་ཏན་བྱེད་ལས་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། འདིར་དེ་དག་གི་དོན་མདོར་སྦྱར་ནས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བཤད་གཞིར་མཛད་པ་སྟེ། དེའང་སངས་རྒྱས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ། ལྷུན་གྲུབ། གཞན་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྟོག་པ་སྟེ་རང་དོན་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པས་གཞན་དོན་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ་དོན་གཉིས་དབྱེ་གཞིར་བྱས། དབྱེ་ངོ་དྲུག་ཏུ་བགྲངས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད། ཆོས་འགོག་བདེན་ལ་བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་གསུམ། ལམ་བདེན་ལ་དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གསུམ། དགེ་འདུན་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་
པ་སྟེ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། ཆགས་ཐོགས་དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། དེ་དག་ལའང་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་ངོ་སྔར་ལྟར་སྦྱར་བས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བརྒྱད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཅན་མཆོག་གསུམ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད། གནས་སྐབས་སྐྱབས་གསུམ་དུ་དབྱེ། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ། དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་དོན་བཅས་ཀྱིས་ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་གི་རྣམ་བཞག་གསལ་བར་མཛད། དེའི་རྗེས་སུ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛོད། །ཅེས་ཐོབ་ཚུལ་གནས་བཞིའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། དེའང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དགརྟོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་གནས་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ། རྟོགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་གི་གནས་བྱང་ཆུབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོན་ཏན། གཞན་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གནས་ཡོན་ཏན་
གྱི་ནུས་པ་ཕྲིན་ལས་ཏེ་གནས་བཞིར་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དང་པོ་དཀོན་མཆོག་དེའི་རིགས་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་སོགས་ཤློཀ་གཅིག་ཏུ་གཏན་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ཅིང་། གཏན་ཚིག་རེ་རེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས། ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་འདི་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། དེའང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དགོངས་པའི་དོན་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བསྡུས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ། མདོ་སྡེ་སོ་སོའི་དགོངས་པས་རྣམ་བཞག་བཅུར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། སྙིང་པོའི་མདོའི་དགོངས་པས་དཔེ་དགུ་དང་སྦྱར་བ། དེ་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ། སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཤློཀ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། གཞིའི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་
རིགས་ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ངོ་བོའི་དོན་དང་།

以下是您要求的简体中文翻译：
第一，论中以"佛陀、法宝、僧众"等开头和结尾阐述了综要义，并以"从佛陀而法"等解释了前后次第。其中，在所知范围内无与伦比的不欺诳实体仅是圆满佛陀，因为依靠暂时垢染完全清净的力量而成为自然生起的一切遍知者，所以佛陀是一切论述对象的主要；正法即是佛陀如其所见，仅出于对他人的悲悯而以道的方式宣说；僧众则如经中所言："您从何处前往，弟子亦从此道前行。"正是以此方式入于此道并随学，因此内教佛教的一切经论都是阐述三宝的本质、功德、事业等，此处将这些义理简要结合，作为最初的论述基础。
其中，佛陀具有无为、任运、不依他缘思维三种自利觉悟的功德，以及以智慧、悲心、能力成办他利三种功德，以二利为分类基础，分出六个方面共八种功德。法中灭谛具无思、无二、无分别三种功德，道谛具净、明、对治三个方面；僧伽具有如所是、如所量、各自自证三种智慧功德，以及解脱贪著、障碍、劣性三种解脱功德，在这些方面也如前述应用分类基础和分类对象，以各八种功德解释三殊胜功德所依的本质，暂时分为三皈依，证明究竟皈依唯一是佛陀，并通过"珍宝"的词义明确阐述所获得的珍宝的建立。
此后，考虑到依何现有而成就世间和出世间的境三宝，说道："有垢如是性与无垢性，无垢佛功德即佛藏。"广泛解释了获得方式的四处支分。即：所证知的处——有垢界自性清净，自己证悟本质的处——远离一切垢染的菩提，该证悟支分的处——与菩提相关的功德，令他人也证悟的处——功德力量的事业，四处包括了一切所知。
其中第一种殊胜宝的种姓，即如是性，为了显示一切众生都具有如来藏性，所以在"圆满佛身放光"等一偈中立出三个论据，虽然每一个论据都能证明佛性的存在，但为了针对不同根器的所化众生而以不同名相宣说。后面所有内容都只是从此引申出的意义。
这也是法性胜义谛法界自性清净意趣之义的善巧辨析和确立的精要綜义，依各经典的意趣确立十种建立，结合如来藏经意趣的九种比喻，抉择其自身的方法，以及宣说藏性的必要性等组成。第一，出现了"本质、因、果"等一偈：基位法身、如是性、种性、界、自性清净的本质义，
;


 གཞིའི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་
རིགས་ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ངོ་བོའི་དོན་དང་། ཁམས་ལ་ཡོད་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་མོས་པ་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་སྐུ་རྒྱུའི་དོན་དང་། དབྱིངས་དེ་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ཆོས་སྐུ་འབྲས་བུའི་དོན་དང་། རིགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། མྱང་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་ཐོབ་པའི་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱི་དོན་དང་། ཁམས་དེ་ལ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་མོས་པ་སོགས་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་ཤེས་སོགས་མངའ་བ་ལྡན་པའི་དོན་དང་། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་པ་འཇུག་པའི་དོན་དང་། རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་མིང་ཙམ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་གསུམ་རང་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་། ཆོས་ཅན་སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་དག་བྲལ་བ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དང་། གཞི་
ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་བྲལ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་ལྟར་གནས་པ་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དོན་བཅུ་པོ་དེས་ཀྱང་གང་ཟག་གཅིག་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཚང་བར་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་པད་ངན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སྐྱེ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་པདྨ་མདོག་ངན་སོགས་སྒྲིབ་བྱེད་དྲི་མའི་དཔེ་དགུ་དང་། ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསུམ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་སོགས་བསྒྲིབ་བྱ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་དཔེ་དགུ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད། གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ།

 གཞིའི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་
རིགས་ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ངོ་བོའི་དོན་དང་། ཁམས་ལ་ཡོད་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་མོས་པ་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་སྐུ་རྒྱུའི་དོན་དང་། དབྱིངས་དེ་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ཆོས་སྐུ་འབྲས་བུའི་དོན་དང་། རིགས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། མྱང་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་ཐོབ་པའི་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱི་དོན་དང་། ཁམས་དེ་ལ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་མོས་པ་སོགས་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་ཤེས་སོགས་མངའ་བ་ལྡན་པའི་དོན་དང་། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་པ་འཇུག་པའི་དོན་དང་། རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་མིང་ཙམ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་གསུམ་རང་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་། ཆོས་ཅན་སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་དག་བྲལ་བ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དང་། གཞི་
ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་བྲལ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་ལྟར་གནས་པ་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དོན་བཅུ་པོ་དེས་ཀྱང་གང་ཟག་གཅིག་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཚང་བར་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་པད་ངན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སྐྱེ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་པདྨ་མདོག་ངན་སོགས་སྒྲིབ་བྱེད་དྲི་མའི་དཔེ་དགུ་དང་། ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསུམ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་སོགས་བསྒྲིབ་བྱ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་དཔེ་དགུ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད། གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
基础法身如来性
基础的法身如来性是本质清净自性的意义；消除界中偶然垢染的方法——信解等道的法身，是因的意义；当法界离开了偶然垢染，获得四种功德波罗蜜时，这是果的法身的意义；因为有种性，所以见到轮回的过患而生起厌离，见到涅槃的功德而生起获得的欲望，这是业的意义；在这种界中，具有因的功德如信解等，和果的功德如神通等，这是具足的意义；依托的补特伽罗（人）各有不同，所依托的法性也随着三种阶段的区别而进入，这是进入的意义；虽然自性没有差别，但是三种补特伽罗因阶段的差别而仅在名称上有所不同，这是阶段的意义；这三者从自相共相的角度看，法界如虚空般遍布，这是普遍的意义；有为法虽然生灭增减，但法性中没有这些，这是不变的意义；在基础、道路和果位的所有阶段中，无量的离垢成熟功德，既不能说是彼，也不能说是此，如同太阳和阳光一样存在，这是无法分离的意义。
这十种意义也完整地展示了一个人成佛的基础、道路和果位。第二，由"染污莲花"等来说明：从凡夫到最后一刻（金刚喻定）所具有的烦恼和所知障碍，如同染污莲花等九种垢染的比喻；而法身如来性的三种自性，则如同佛陀等九种法界的比喻所对应解释。第三，法性胜义谛的实相，即是对于执着身见的凡夫。


 ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉན་རང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཇི་བཞིན་མི་རྟོགས་ལ། བསལ་བཞག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་རྟོགས་པར་བསྟན། བཞི་པ་ནི། འཕགས་པས་ལྟ་བར་དཀའ་བའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སོ་སྐྱེ་
ལ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང་། འཁོར་ལོ་བར་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། འཁོར་ལོ་ཐ་མར་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་འགལ་བ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེའུ་དང་པོ་གྲུབ། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ནི། དག་ཐོབ་སོགས་དང་། ངོ་བོ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་ཉིད་གློ་བུར་དྲི་མ་མཐའ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་བོའི་དོན་དང་། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྒོམ་པ་གནས་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་དོན་དང་། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དྲི་མ་ཟད་ཅིང་བྲལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བའི་ངང་ནས་སྤངས་རྟོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འབྲས་བུའི་དོན་
དང་། ཉོན་སྒྲིབ་བྲལ་བས་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པའི་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གྲུབ་ཅིང་། ཤེས་སྒྲིབ་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དོན་དང་། དོན་གཉིས་དེ་དག་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མངའ་བ་ནི་ལྡན་པའི་དོན་དང་། ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་འཕགས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ཤིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ཟབ་པ་ཆོས་སྐུ་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལོངས་སྐུ་དང་། སྐལ་པ་དང་མཐུན་པར་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་མཛད་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འཇུག་པའི་དོན་དང་། སྐུ་གསུམ་པོ་དེའང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་འགྲོ་བའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པར་འཇུག་ཅིང་གནས་པ་ནི་རྟག་པའི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་
བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པས་ལེའུ་གཉིས་པ་གྲུབ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཉིད་ལེའུ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་དེ་དེར་ཆོས་ཉིད་དང་། འདིར་དྲི་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་དོན་གཅིག་ཅིང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དོན་ལས། དང་པོ་ཤེས་བྱ། བར་པ་བཞི་བསྒོམ་བྱ། ཐ་མ་འབྲས་བུ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བས་རྒྱས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།

简体中文直译
颠倒见解的声闻缘觉，以及心对空性散乱的初学菩萨们，虽通过生起信心但无法如实了解，而是通过深奥的无增无减智慧才能领悟。第四，向凡夫展示圣者难见的善逝佛性的必要性，以及解释中转法轮说无自性与后转法轮说有佛性之间的矛盾，这些完成了第一章。
接下来，法界完全离垢后，佛陀们的无漏法界中所有住处全部转变，关于无垢如来性的证悟本体即菩提，通过"净得"等和"本体因"等来说明：法界自性清净，完全解脱一切偶然垢染而安住于具足二净的圆满转变，这是本体的意义；获得它的方法是禅修融合出世间的无分别智慧三摩地和世间智慧的后得智，这是转依之因缘的意义；这些智慧修习圆满后，二障及习气的垢染灭尽、远离、不再生起，在此状态中圆满断证，这是果的意义。
因离烦恼障，超越所有有漏衰败，获得无量无漏功德，成就圆满自利；因离所知障，无碍进入一切处，成就圆满利他，这是业的意义；成就这两种利益的依托，具有无量的离垢与成熟功德，这是具足的意义；具有这些功德的菩提，即使大圣者也难以了解、深难测量，是法身之甚深，遍及一切是报身之广大，随众生根机唯做利他事业是大自在化身，以三身区分，这是进入的意义；这三身与虚空边际和众生界同等时间长久存在，这是恒常的意义；佛陀自性身语意秘密非佛陀以外者的行境且难以了解，这是不可思议的意义。如此通过八种意义的解释完成了第二章。
《辨法法性》是本章的注释，那里所说的"法性"与这里所说的"无垢如来性"是同一意义。法性的特征等归纳为六种内容，其中第一是所知，中间四种是所修，最后是果，总共分为三类，详细内容应在该论中理解。


 །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རང་དོན་གཞན་དོན་སོགས་ཀྱི་རང་དོན་དོན་དམ་ཆོས་སྐུ་ལ་ཡོད་པའི་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། གཞན་དོན་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་སྐུ་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་བསྡོམས་པས་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་སྐུ་གཉིས་དང་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་གྲངས་བསྟན། དེ་ནས་སྟོབས་ཉིད་མ་རིག་སྒྲིབ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་བཅུ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་སེང་གེ་
ལྟ་བུའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དེ་སྤང་བྱ་དག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན། ལེགས་གནས་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚན་བཟང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ལས་ཐོབ་པ་གཟུགས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དཔེ་དོན་ཞིབ་མོར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པས་ལེའུ་གསུམ་པ་གྲུབ། དེ་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐོབ་པའི་ནུས་པས་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཞན་གྱིས་རྟོགས་བྱེད་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་ལ། གདུལ་བྱའི་ཁམས་སོགས་ཀྱིས། གདུལ་བྱ་གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཐབས་གང་གིས་འདུལ་བ་དང་། གདུལ་བའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གདུལ་བྱ་གནས་པའི་ཡུལ་གང་དུ་གཤེགས་པ་དང་། སྐབས་སུ་བབས་པའི་དུས་གང་གི་ཚེ་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་ལ། ངེས་འབྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་འབྱུང་བའི་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་རྐྱེན་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་
འགྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་། འབྲས་བུ་དེའི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་ཡུལ་དང་། དེ་དག་གི་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། དེ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པར་ངང་གིས་འཇུག་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེ་དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་བྱིན་རྔ་སྤྲིན་སོགས་དཔེ་དགུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ཕྱོགས་རེ་ནས་མཚོན་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཚུངས་པས་དཔེ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པས་ལེའུ་བཞི་པ་གྲུབ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དངོས་གཞི་གྲུབ་ནས་སླར་ཡང་བསྡུས་དོན་དང་འབྲེལ་བར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བཞི་ལ་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་ཚུལ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་འཕྲོས་དོན་དང་། མཐར་བསྔོ་སྨོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་ཀྱང་གསལ་བར་མཛད་དེ། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གསུང་རབ་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་དོན་གཅིག་ཉིད་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་
བསྐྱར་བར་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དེད་དཔོན་ལྟ་བུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པས་རྒྱུ་བྱས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྐྱེ་བས་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་བསྟན། སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་གང་གི་ཆེད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིན་པས་དྲི་བཅས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོག་མར་བསྟན་ཅིང་། གཞན་དོན་དངོས་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་དང་། དེས་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ་སོའི་ལེའུས་བསྟན་ཏོ།

简体中文直译
接下来，关于安住于大菩提中，由离垢功德和成熟功德所摄的殊胜证悟支分功德：自利方面，胜义法身具有的三十二种离垢功德；利他方面，世俗色身具有的三十二种成熟功德，总计六十四种功德与二身相配而列数。然后，力即不被无明障等所破，如金刚般的十力；无畏如狮子般的四无畏；与他不共如虚空般的十八不共法，这些是从断除所断而生起的法身功德；善住轮相标记等三十二种妙相，是从圆满功德获得的色身功德，这些都通过详细的比喻与意义相配而解释，完成了第三章。
接着，依靠获得这些功德的能力，佛陀事业任运成就且不间断，关于让他人了解的事业意义：以所化众生根机等，指明为何种所化众生而行动，以何种方法调伏，所化众生的任务是什么，前往所化众生所住的何处，以及在何时调伏契机的众生，这些都无需分别作意的努力而自然成就的事业。通过"出离"等来说明事业生起的决定出离因，展示它的缘，从这些因缘成就果的方式，果的事业所行的境，这些所断障碍，以及无分别自然运行而不间断地断除这些障碍的缘，通过比喻与意义的结合，以三因展示分别的事业。
为断除"无分别如何不矛盾地产生恒常遍满的事业"这一疑虑，用帝释天鼓云等九种比喻从各方面显示身语意及事业，而且指出这一切都不完全相同，超越比喻，完成了第四章。
如此完成论典正文后，再次与摄义相关，解释通过对四种不可思议处仅有信解而修行的方式如何超胜闻思修三种功德；说明撰著的方式及相关内容；最后通过回向发愿摄义，使之明显。这部论典因与极其广大殊胜的经典相关，所以对同一意义反复通过比喻、意义、标志三门来解释。
第二，在大乘道上发菩提心，如同前导船长，因此正确受持此心的次第是恰当的。菩提心是以听闻佛功德为因，以皈依三宝为缘而生起，所以首先教导这些。发心所缘是利他和菩提，"他"是为谁发心的众生们，因此首先教导有垢如来性，通过事业展示真实利他，通过菩提展示其因，以及以各章节展示菩提利他的支分功德。


 །བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་གྱི་དཀོན་མཆོག་སངས་རྒྱས། ཀུན་རྫོབ་ཆོས་དང་དགེ་འདུན། དོན་དམ་གྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་སྟོང་ཉིད། ཀུན་རྫོབ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རིགས། དོན་དམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ། ཀུན་རྫོབ་
གཟུགས་སྐུ་གཉིས། དོན་དམ་བྲལ་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན། དོན་དམ་ཆོས་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་དང་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པ་ནི། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཁམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཐེག་ཆེན་སྙིང་པོའི་མདོ་དོན་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གནས་བདུན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ། ཚིག་དོན་དེ་ཉིད་དང་པོར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གོ། །བར་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་ལ་ཡོད་པའི་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་ཐོབ་པ་དང་འདྲ་བར་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་དང་རྟོན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་ནུས་པ་ནི་དགོས་པ། དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་དད་པ་རྣམ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་ས་འོག་གི་གཏེར་ལག་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་འདྲ་
བར་སྙིང་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ཐོག་མར་རྗེས་མཐུན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་། རིམ་གྱིས་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་ནས་མཐར་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་སྐྱེས་ཏེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཉིང་དགོས། ཉིང་དགོས་དགོས་པ་ལ་རག་ལས། དགོས་པ་བརྗོད་བྱ་ལ་རག་ལས་པས་སྔ་མ་མེད་ན་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་བ་བདག་གཅིག་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་མེ་དང་དུ་བའམ་ཉི་མ་དང་འོད་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་དག་གི་སྤྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བསྟན་ནས། རྩ་བའི་གཉིས་པ་གཞུང་དངོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྒྱས་པར་བཀྲོལ་བ་ལ་གསུམ། དོན་དང་མཐུན་པའི་མཚན་དང་ཕྱག །དོན་མཆོག་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས། དོན་དེ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་དང་། འགྱུར་ཕྱག་གོ། །མཚན་ལའང་གཉིས། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཏེ་བཀོད་པ་དང་། དེའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡ་ན་ཨཱུཏྟ་ར་ཏནྟྲ་ཤཱསྟྲ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡུལ་
གྱི་བྱེ་བྲག་ཁ་དོག་ཆས་གོས་དཀར་པོ་ལ་གཙོར་བྱེད་པས་རྒྱ་དཀར་པོའམ་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་གྱིས་རྒྱ་གར་ཅེས་གྲགས་པ། སངས་རྒྱས་བྱོན་པའི་གནས་འཕགས་ཡུལ་ན་སྐད་རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ་ལས། སཾསྐྲྀ་ཏ་སྟེ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལྷའི་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ། བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ། མ་ཧཱ་ནི་ཆེན་པོ། ཡཱ་ན་ནི་ཐེག་པ། ཨུཏྟ་ར་ནི་བླ་མ། ཏནྟྲ་ནི་རྒྱུད། ཤཱསྟྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་ནི། འདིས་འདེགས་པས་ན་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་། འདིར་འདེགས་པས་ན་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་སྟེ་ཆེ་ཆུང་སྤྱི་ལ་འཇུག་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི། དམིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཐབས་མཁས་དང་། གྲུབ་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཏེ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་འདི་ཉིད་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་གོ། །རྒྱུད་ནི། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་ལྟར་ན་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་དོན་ཏེ་རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་པ་འདོན་ཅེས་གྲགས་པ་ལྟར་རམ། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་རྒྱུན་ཆགས་པས་སོ།

简体中文直译
这所有七者也应当通过二谛的方式来理解：胜义谛的珍宝是佛，世俗谛的是法和僧；胜义谛的善逝佛性是光明空性，世俗谛的是正受持的种性；胜义谛的菩提是自性身，世俗谛的是二种色身；胜义谛的离垢功德和世俗谛的成熟功德；胜义谛的法身事业和世俗谛的色身事业，应知这些是有区别的。
第八，那么这部大论典的所诠等是什么呢？三宝、界、菩提、功德及事业，即大乘精要经义的一切归纳，因为通过闻思极难了解，所以不可破如金刚般的七处是所诠。首先通过闻慧理解这些词义，这是能诠的词语。中间通过思慧以概念方式获得确定，如同获得贫家宝藏的标记，依靠三量和四依，能轻易进入了义精要经典及其解释，这是必要。
如此进入后，以三种信心为前导，对精要义生起修所成慧，如同获得地下宝藏，首先体验与精要法性相应的安住方式。渐渐变得更加清晰，最终生起离分别、无错谬的现量证悟无垢智慧，现前远离偶然垢染的自性清净法身，这是究竟必要。究竟必要依赖必要，必要依赖所诠，因此前者若无，后者不生，如同火与烟或阳光与光芒一样的同体因果关系，这是关联。
略说这些总义后，根本第二，详细解释正文词义分三：与义相应的名称和礼敬；具最胜义的正论；善译此义的方式。第一分二：名称和译敬。名称又分二：双语并列和解释其义。第一：梵语为"Mahāyāna-uttaratantra-śāstra"，藏语为"Theg pa chen po rgyud bla ma'i bstan bcos"。这是在广大地区的特殊色彩服饰主要是白色的"白印度"或因称呼习惯称为"印度"，佛陀出现之地圣地有四大语系，其中梵语即"精善编排"的天语中出现"Mahāyāna"等，译成藏语，Mahā是"大"，yāna是"乘"，uttara是"上"，tantra是"续"，śāstra是"论"。
第二，"乘"是因能载运故为"因乘"，能被载至故为"果乘"，通用于大小乘。"大"是具有所缘、修行、智慧、精进、方便、成就和事业七种大，此是特指。"续"若如能诠词续，意为词语和文字连续，如同所谓"念诵三续"；若就所诠而言，如来藏在基、道、果三个阶段连续不断。
;


 །བླ་མ་ནི། རྗོད་བྱེད་ལྟར་
ན་ཕྱི་མའི་དོན་ཏེ་གསོ་རིག་ལ་སྨན་དཔྱད་ལག་ལེན་དུ་བསྒྲིལ་བ་ལ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཅེས་གྲགས་པ་ལྟར་འདིར་དགོངས་པའི་དོན་ཟབ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་སྟོན་པའམ། བརྗོད་བྱ་ལྟར་ན་གོང་ན་མེད་པའི་དོན་ཏེ། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟོན་པས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ནི། སྤྱིར་སློབ་མ་རྣམས་འཆོས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་ལས་འཆོས་ཤིང་། འབྲས་བུ་ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་སྟེ། རྣམ་བཤད་རིག་པར། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར་མིང་ནི་དཔེ་དང་། གྲངས་དང་། གཞུང་ཚད་དང་། ཞུ་བ་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། བརྗོད་བྱ་ལས་བཏགས་པ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། འདི་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་བྱེད་ལས་ལས་བཏགས་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་བུདྡྷ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་སངས་པའི་སྤངས་པ་ལ་
འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན། གཉིད་སད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན། ཤེས་བྱ་ལ་བློ་རྒྱས་པའི་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་སམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སེམས་པས་སྲན་ཐུབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། སེམས་དཔའི་སྒྲ་ཆགས་པ་དང་སོས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ལ་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ། ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འགྱུར་མཛད་པའི་ཐོག་མར། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བསྟན་བཅོས་བསྒྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་རྩོམ་འཆད་སོགས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་དངོས་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་དུ་བསྟན་པ། དེའི་ཁུངས་མདོ་དང་སྦྱར་བ། གོ་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་
རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཁམས་དང་བྱང་ཆུབ་དང་། །ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཐ་མ་སྟེ། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །རྡོ་རྗེ་ཡི་ནི་གནས་བདུན་འདི་དག་གོ།

简体中文直译
"上"是：若依能诠，意为后部分之义，如在医学中将医疗实践汇编称为"后续"，这里是指将深奥的密意精要汇集而教授；若依所诠，意为无上之义，因为教授无上乘法。"论"是：一般是对学生进行教导，特别是从因——烦恼中救护，从果——恶趣和轮回中保护。如《解释明论》中说："完全教导无余烦恼敌，能从恶趣轮回中保护，因教导保护功德故为论，这两点在他宗中不存在。"这里名称可从比喻、数量、文量、请法者、处所、时间、所诠等多方面安立，此处认为是从所诠和作用而安立的。
第二："顶礼一切佛菩萨。"佛的梵语对应词"Buddha"，意指断除无明睡眠的断证，例如从睡眠中醒来。或者，指对所知智慧开展的证悟，如莲花绽放。以智慧缘觉悟，以悲心缘众生，或为菩提而思考堪忍，故称菩萨，其中"萨埵"字可表示欲求、能忍或勇气。以三门恭敬顶礼他们，这是伟大译师们翻译时首先顶礼一切佛菩萨然后翻译论典，同样，我们也应当礼敬所欲求的本尊后再开始撰著讲解等，这是随顺教导。
第二，解释正论分三：建立论体，详释支分，圆满解释的作业。第一分三：显示论体为七金刚处，引经为其根据，显示其次第关联。第一：
佛与法僧、界与菩提，
功德、佛业最为末，
略摄一切论之体，
即此七种金刚处。
;


 །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་དོན་དང་། དེ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སམ་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དང་། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁམས་དེ་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དང་། རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བ་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་དང་། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡོན་ཏན་གྱི་ནུས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་ཐ་མའམ་ཕྱི་མར་བསྟན་པ་དང་བཅས་སྟེ།
འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་ཡན་ལག་ཀུན་གྱི་ལུས་སམ་དངོས་པོ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ན། བརྗོད་བྱ་ཟབ་མོ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་པས་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་བདུན་དང་། རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ལམ་གསལ་བར་སྟོན་ཅིང་གོ་བར་བྱེད་པས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་གཞིའམ་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་དང་མཚུངས་པར་གྲངས་བདུན་གྱིས་བསྟན་པ་འདི་དག་གོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་དག་རང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འབྲེལ་བ། །གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་གཟུངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོར། །གླིང་བཞི་ལས་ནི་གནས་གསུམ་རིག་བྱ་སྟེ། །བཞི་ནི་བློ་ལྡན་རྒྱལ་ཆོས་དབྱེ་བ་ལས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པོ་འདི་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བར་མ་ཆད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འདིར་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་མདོར། གླེང་གཞི་ལས་ནི་རྡོ་
རྗེའི་གནས་དང་པོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ། སློབ་མའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷག་མའི་གནས་བཞི། གླེང་གཞིའི་རྗེས་སུ་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པས་དང་པོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་གསལ་བར་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པ་ལས། །ཁམས་ཡོད་ན་ནི་ལས་བྱས་པས། །ས་ལེ་སྦྲམ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཁམས་མེད་ན་ནི་ལས་བྱས་ཀྱང་། །ཉོན་མོངས་ངལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲི་མ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སྙིང་པོར་ཡོད་པ་ལས། དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་སྟོན་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དྲུག་ཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་རྣམ་པ་བཞི་དང་། སྣང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཕྲིན་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དབྱིངས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་གསལ་བར་མཛད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པས་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་མཛད་དེ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རོ།

简体中文直译
如此说道：所要获得的自他二利圆满的佛陀之义，离贪欲的、具有二谛特征的殊胜法之义，具足二种智慧的不退转圣众僧团之义，以及获得这些的方式，即应当如实了解的众生界或本性清净法界之义，了悟的本体即该界完全离一切垢染的无上菩提之义，了悟的支分即与大菩提相关、由离垢和成熟果所摄的功德之义，以及让他人了悟的方法即功德的能力——佛陀任运成就且不间断的事业，这是最后或后面所教授的义理。
即将解释的一切论著的支分总体或实质，以简略方式阐明，由于所诠甚深难被闻思智慧所测量，因此如同金刚宝物般的七种实物，而能诠的文字也能清楚显示这些道路并令人理解，故称为"处"，因为它们成为次第了解所诠的基础或依托，因此如同所诠一样以七数来阐述。
第二："这些随自相续联系，依照次第在陀罗尼王经，四缘中应知三处，四从具慧王法分。"这七金刚处按其特征或自性不间断地相续关联，如这里所展示的次序，正如《菩萨陀罗尼自在王所问如来大悲显示经》中所说：从序分应当了解第一金刚处三宝，如其中所说："世尊现证一切法平等性而圆满成佛，善转法轮，具有无量极调伏的弟子众"等。
余下四处，在序分之后，通过显示具慧菩萨道法功德的六十种遍净来首先阐明佛界，如《法界赞》中所说："若有界，作业即可见明显成果；若无界，虽作业，只是烦恼徒劳而已。"因为应当净化垢染的基础是法界自性清净佛性，为了使它显现而教授遍净方法，这是合理的。什么是六十种遍净呢？四种菩萨庄严、八种光明、十六种大悲和三十二种事业。
然后后三金刚处应当从八十种佛法差别的教法中了解：在显示法界之后，通过显示大菩提的十六种大悲来阐明菩提。之后通过显示十力、四无畏和十八不共佛法来阐明功德，如即将解释的那样。
;


 །དེའི་རྗེས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་བླ་ན་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་པས་ཕྲིན་ལས་གསལ་བར་མཛད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་ལས་དང་ལས་ཅན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསུངས་པས་སོ། །འདིར་སྡུད་པའི་སྒྲས་གནས་བདུན་པོ་མདོ་སོ་སོ་ནས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཡང་བསྟན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དེ། དེའང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།ཁམས་ནི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས་
གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཕྲིན་ལས་ནི་བདེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཆོས་ལས་ཕགས་པའི་ཚོགས། །ཚོགས་ལས་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཁམས་ཐོབ་མཐར། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སྟོབས་སོགས། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བྱེད་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན། །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། གང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་འབྱུང་ཞིང་། ཆོས་བསྟན་པ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ལས་སློབ་མ་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་ལ། ཚོགས་དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁམས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དེའི་དྲི་མ་སྦྱངས་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་དེས་བདག་རྐྱེན་བྱས་ནས་
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་འཐད་པས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་གསུམ། ཐོབ་ཚུལ་གནས་བཞིའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས། བསྟན་པ་དམ་ཆོས། དེ་འཛིན་དགེ་འདུན་གྱི་ངོ་བོ། སྐྱབས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པའོ། །དེའི་དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྗོད་པ། དེའི་དོན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ། དེ་དག་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་ཞི་སངས་རྒྱས་ཉིད་རང་རྣམ་སངས་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་ནས་ནི་མ་རྟོགས་རྟོགས་ཕྱིར་འཇིག་མེད་རྟག་པའི་ལམ་སྟོན་པ། །མཁྱེན་བརྩེའི་རལ་གྲི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་བསྣམས་སྡུག་བསྔལ་མྱུ་གུ་གཅོད་མཛད་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ལྟ་ཐིབས་ཀྱིས་བསྐོར་ཐེ་ཚོམ་རྩིག་པ་འཇིག་མཛད་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་གང་ཞིག །ཐོག་མར་སྐྱེ་བ། དབུས་སུ་གནས་པ། མཐའ་མར་འགག་པ་རྣམས་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་། སྤྲོས་པ་
དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་སློབ་དཔོན་མེད་པར་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པས་གཞན་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། མ་རིག་པའི་གཉིད་ལས་སངས་ཤིང་། ཤེས་བྱ་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱས་པས་མཁྱེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་པོ་གསུམ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་འཁོར་བར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་བརྩེ་བ་དང་། མཁྱེན་བརྩེའི་རལ་གྲི་མཆོག་བསྣམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་གཅོད་པར་མཛད་ཅིང་། མཁྱེན་བརྩེའི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་བསྣམས་ནས་འཇིགས་ལྟ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནགས་ཐིབས་པོས་བསྐོར་བའི་ལས་འབྲས་དང་བདེན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་པའི་རྩིག་པ་འཇིག་པར་མཛད་ནུས་པ་སྟེ། གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེས་ན་དེ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་འདུད་དོ།

简体中文直译
此后，通过显示如来无上三十二种事业来阐明事业，如经中说："善男子，如来事业就是这三十二种。"这样同时讲述了事业和具事业者。这里有些解释者以总结语表明七处分别从不同经典中宣说的方式：三宝是从《增上意乐经》中宣说的。界是从《无增无减经》中宣说的。菩提是从《吉祥鬘经》中宣说的。功德是从《无增无减经》中宣说的。事业是从《入如来功德智慧不可思议境界经》中宣说的。
第三："从佛生法法生圣众，从众获得智慧界终究，获得彼智无上菩提力等，具足利益一切众生法。"意思是：在一切法平等性界中现证圆满佛果，从中善转法轮，依照所教法修行而生出无量极为调伏的圣众弟子，从已成僧团的众中，在他们相续中获得佛性智慧之因的界，在净除此界垢染后获得佛智，这就是获得无上菩提，因此具足力等功德，由这些功德作为增上缘，生起具足利益一切众生的事业法，因此论典的次第如此安立是合理的。
第二，详解支分分二：所得三宝，获得方式四处的详细解释支分。第一分四：导师佛陀，所教正法，持法僧伽的本体，显示三皈依的区分。其中第一分三：以赞颂方式描述事物，分析解释其义，结合详细解释。第一：
"彼无始中终寂静，自证佛性而成佛，
成佛后为未解者，示无畏常道大悲，
持智悲上剑金刚，断除痛苦幼芽已，
破种种见林环绕，疑惑墙垣敬顶礼。"
即是指佛陀，无始生、中住、终灭，故为无为法，一切戏论分别寂灭而任运成就，佛性无需老师而由各自自证智慧而圆满成佛，非由他缘而证悟，这是自利功德；从无明睡眠中醒来，对所知智慧广大而具足圆满智慧后，为了让未了解前三种功德者了解这些，在轮回中无所畏惧地教导法性义理的常道，这是大悲；持最胜智悲利剑，断除痛苦根本名色的幼芽，并持最胜智悲金刚，能摧毁由身见领导的各种见解密林所环绕的对业果和谛理的疑惑墙垣，这是具足利他功德。因此以大恭敬顶礼于彼。
;


 །གཉིས་པ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་
ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞུང་འདིས་ཡོན་ཏན་དྲུག་གམ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྟོན་པ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རང་གིས་རིག་པས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོག་པ་མིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་པས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤོང་བས་ནུས་པར་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་རྫས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་དྲུག་གམ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན་སྔ་མ་གསུམ་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཏེ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས། །ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། །སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་
རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གསུམ་རྟོགས་ཕྱིར་མཁྱེན། །ལམ་སྟོན་ཕྱིར་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ། །ནུས་པ་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་དོན་ཏེ། །ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བསྟོད་པར་བསྟན་པ་རྒྱུ་མཚན་བྱས། དབྱེ་བར་བསྟན་པ་རྣམས་རིམ་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་དེ། སངས་རྒྱས་ནི། ཐོག་མ། དབུས། མཐའ་གསུམ་པོར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས། སྐྱེ། གནས། འཇིག་གསུམ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་པའོ། །སྤྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་དང་། ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་བའི་འགག་པ་ཡོད་མེད་དང་། གདུལ་བྱ་ལ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་མེད་ལ་འདུས་མ་བྱས་སུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལས་སྐབས་འདིར། སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ་རོང་སྟོན་བཞེད་དོ། །དེས་ན། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གོ་དགོས་ཀྱི།
འདུས་མ་བྱས་སུ་ཁས་བླངས་ན་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་ལྡན་དང་འགལ་བའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུས་ངག་གི་སྤྲོས་པ་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་འབད་རྩོལ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མིན་པའོ། །དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གདུལ་བྱ་གཞན་དག་ཀྱང་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་དགོད་པའི་ཆེད་དུ་སྐལ་པ་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གསལ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ནུས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་གཉིས་པོ་ཡིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

简体中文直译
第二：
"无为法且任运成，
非由他缘而了悟，
具足智慧悲与力，
具二利益即佛性。"
如此说道，刚才解释的这段文字显示具有六种或八种功德的佛性，即：因为不被因缘所生而为无为法且不变易的功德，因为无需努力而任运成就的功德，因为自己了悟而不是由他缘所证的功德，具备这三者而有智慧的功德，还有为安立他人而有大悲的功德，以及能除他人苦因苦果而具力的功德，这六种是以事物区分，或者以反体区分，则前三者为圆满自利的功德，后三者为圆满利他的功德，总摄为具八种功德的佛性。
第三：
"因无始中终，
自性故无为，
具寂法身故，
称为任运成。
由自各证知，
非由他缘悟，
如是证三相，
故知而示道，
故具大悲心，
由力智悲故，
能断苦烦恼，
前三为自利，
后三为利他。"
如此说道，以赞颂中所示为理由，次第证成区分中所示各点进行解释：佛陀于始、中、终三时无有有为法的生、住、灭三相之自性，因此是无为法。一般以"无为"之词所表示的有四种：有无因缘生灭，有无业惑生灭，有无意身之生，有无不可思议死亡之灭，以及对所化众生有无显现为生灭而称为无为法。在此处，荣尊认为佛陀法身是对所化众生无显现生灭的无为法。因此，应了解为具无为功德，若承认为无为，则应知与具智悲力相违。
由于身语的戏论和心的分别等一切努力完全寂灭，具法身自性，因此称为任运成就事业。由各自自证的自生智慧所证知，因此不是由他人言说等缘而证知。如此具有无为等三种功德的法界于一切众生无差别地证知，因此具足圆满智慧。为了也将其他所化众生安立于究竟清净，随缘明示出世间道，因此具足圆满大悲心。具足圆满力用事业，是因为刚才所说的智慧和大悲二者能断除众生们的苦受蕴及其因一切烦恼。
;


 །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པར་བསྟན་ལ། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཆོས་བཤད་པ་ལ་བཞི། བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྗོད་པ། དེའི་དོན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ། དེ་དག་འགོག་ལམ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་མེད་མིན་ཡོད་མིན་ཡོད་མེད་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་ལས་གཞན་དུའང་། །བརྟག་པར་མི་ནུས་ངེས་ཚིག་དང་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་ཞི་བ། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་སྣང་ལྡན་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་དང་། །སྡང་དང་རབ་རིབ་རྣམ་པར་འཇོམས་མཛད་དམ་ཆོས་ཉི་མ་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞིག །འགོག་བདེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མེད་པ་ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མིན་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་གློ་བུར་
བའི་དངོས་པོར་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་རྟག་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མིན་ལ། དེ་དག་སོ་སོ་མ་ཡིན་པས་ཡ་གྱལ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པའི་གཞི་མཐུན་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་མ་གྲུབ་པས་དེ་བཀག་པའི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ལས་གཞན་པ་གཉིས་མ་ཡིན་དུའང་བརྟག་པར་མི་ནུས་ཕྱིར། མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་དང་བྲལ་བ་དང་། དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གཞན་རིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཞི་བས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལམ་བདེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་།
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་དང་ལྡན་པས་གསལ་བ་ཉིད་དང་། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཀུན་ལ་སྡུག་པ་ལ་འདོད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་ལ་ཁྲོ་ཞིང་སྡང་བ་དང་། བར་མ་ལ་རྨོངས་ཤིང་གཏི་མུག་པའི་རབ་རིབ་མུན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་མཛད་པས་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། དོན་གསུམ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉི་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དད་པས་འདུད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞུང་འདིས་ཡོན་ཏན་དྲུག་གམ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟོན་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་བསམ་དུ་མེད་པ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་མེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གསུམ། ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་དག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པས་གསལ་བ་དང་། དུག་
གསུམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་གམ། ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན་སྔ་མ་གསུམ་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་རྒྱུ་གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་བཅས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་པའོ།

简体中文直译
对此，前三种功德显示成就圆满自利，后三种功德显示成就圆满利他。第二，解释法有四：以赞颂方式陈述事物，分析解释其义，将其归纳为灭道二谛，结合解释其理由。第一：
"非无非有非有无，非异有无不可考，
离戏各自所证知，无垢智慧光明照，
一切所缘贪与嗔，迷乱黑暗能摧灭，
顶礼正法如太阳。"
如此说道，指圣法，从灭谛而言，法界真如、自性胜义谛是各自自证智慧的行境，因此不堕断边的无，且因为世俗客尘的事物本来无生，因此不堕常边的有，由于这些非各别故其部分被遮，且互相矛盾，所以也非有无二者的共同基础，因有无二者未成立，所以否定它们后的非有非无也无法推测，因此超越四边戏论；不能以符号和言说表达，超越语言行境，故离诠释语；非由比喻和理由等所能显示，非他证行境，故为圣者各自所证知，因此是不可思议；因为寂灭轮回根本的业和烦恼，故为无二；因为息灭其因非理作意分别，故为无分别。
从道谛而言，因无烦恼及习气垢染故为清净，因远离所知障的智慧现证一切相的光明而具有明晰，对一切所缘境，能摧灭对可爱境的贪著，对不可爱境的嗔恨，对中性境的愚痴迷乱如同黑暗，因此成为对治，以此三义成为如同太阳的正法，虔诚顶礼。
第二：
"不思二无无分别，
净明对治方分故，
何为何由离贪欲，
具二谛相即为法。"
如此说道，刚才解释的这段文字显示具有六种或八种功德的法宝，即：世俗智无法思议，无业和烦恼二者，无彼等因非理作意分别，这三种功德；本体垢染清净，显现一切法故明晰，成为三毒对治的一方，这三种功德，实体区分为六种，或者以反体区分，则前三者为果，即所要离贪的灭谛，后三者为因，即能令离贪的道谛，具有清净二谛特征的八种功德，这就是正法。
;


 །གསུམ་པ་ནི། ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞིང་། དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཡོན་ཏན་
གསུམ་གྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། བརྟག་མིན་ཕྱིར་དང་བརྗོད་མིན་ཕྱིར། །འཕགས་པས་མཁྱེན་ཕྱིར་བསམ་མེད་ཉིད། །ཞི་ཉིད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་དེ། །དག་སོགས་གསུམ་ནི་ཉི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟོད་པར་བཤད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས། དེའི་དབྱེ་བ་རིམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡོད་མེད་སོགས་མུ་བཞིར་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲའོ། །དེ་ཐོབ་
བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་པ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས་གསལ་བ་དང་གཉེན་པོས་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་གསུམ་གྱིས་ཉི་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པ་བཞིན་དུ་ལམ་བདེན་ལ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སམ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མུན་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བའི་གེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དགེ་འདུན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྗོད་པ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གཉིས་སམ་དྲུག་ཏུ་སྒྲུབ་པ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པ་བཤད་པའོ།

 །གསུམ་པ་ནི། ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞིང་། དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཡོན་ཏན་
གསུམ་གྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། བརྟག་མིན་ཕྱིར་དང་བརྗོད་མིན་ཕྱིར། །འཕགས་པས་མཁྱེན་ཕྱིར་བསམ་མེད་ཉིད། །ཞི་ཉིད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་དེ། །དག་སོགས་གསུམ་ནི་ཉི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟོད་པར་བཤད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས། དེའི་དབྱེ་བ་རིམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡོད་མེད་སོགས་མུ་བཞིར་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲའོ། །དེ་ཐོབ་
བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་པ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས་གསལ་བ་དང་གཉེན་པོས་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་གསུམ་གྱིས་ཉི་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པ་བཞིན་དུ་ལམ་བདེན་ལ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སམ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མུན་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བའི་གེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དགེ་འདུན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྗོད་པ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གཉིས་སམ་དྲུག་ཏུ་སྒྲུབ་པ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པ་བཤད་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三是：离欲性即是灭谛，以及道谛所摄。依照次第，彼等也，应当了知以三种功德。
如是所说，对于称为离贪欲性的法，即是以离欲为果的灭谛，以及能令离欲的道谛所摄。按照次序，这两种谛也应当了知：灭谛以无分别、无二、无妄念三种功德而具有二种清净；道谛则以清净、明晰、对治三种功德而能净化。
第四是：因不可观察、因不可言说，因圣者所知故无分别性。寂静性、无二性、无妄念，清净等三如日轮。
如是所说，以上述赞颂作为理由，逐一成立并解释其分类。其中，所得之法灭谛不是四边（有无等）分别念所能观察的对境，不是言语、术语和确定词等所能表达的对境，而是圣者在等持中以自证智慧所能了知的。由这三个原因，它是世间心识所不能思议的；由息灭有漏业及引发它的烦恼，故是无二性；由息灭彼等因缘不如理作意分别念，故无妄念。这是带有"余"的表述。
获得它的因——见道和修道的功德：清净、明晰和对治这三种，应当以三种相似性来了知，如同日轮。如何相似呢？如同日轮清净无瑕，道谛远离一切根本烦恼和随烦恼的污垢；如同日轮能照明形色，能显现一切功德法或所知的一切相；如同日轮能摧破黑暗为对治，能对治所有障碍见真如的障碍。
第三，解释僧众有三：从赞颂角度阐述实质，论证那些功德为二或六，结合它们作详细解释。


 །དང་པོ་ནི། སེམས་དེ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བས་ན་ཉོན་མོངས་ངོ་བོ་མེད་གཟིགས་པས། །གང་དག་འགྲོ་ཀུན་བདག་མེད་མཐའ་ཞི་ཡང་དག་རྟོགས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་ཞུགས་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བློ་མངའ་བ། །སེམས་ཅན་རྣམ་དག་
མཐའ་ཡས་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་མངའ་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་དེ་ནི་གཉེན་པོ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ན་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་མཐའམ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོའམ་ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་པར་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་གཟིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་མཁྱེན་པ་དང་།
དེ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མངའ་བ་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལའང་དང་བས་འདུད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞུང་འདིས། ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟོན་པ་སྟེ། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ནང་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཆགས་པའི་སྒྲིབ་པས་དག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡུལ་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ནང་སོ་སོ་རང་གི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པས་དག་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཉན་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན། ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་དང་། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་། ཆགས་སྒྲིབ། ཐོགས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ། དྲུག་གི་སྟེང་དབྱེ་གཞི་རིག་གྲོལ་གཉིས་བསྣན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་རྒྱ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་སོར་བཞག་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་བོད་སྔ་མའི་བཤད་སྲོལ་དང་བསྟུན་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། ཇི་ལྟ་རྟོགས་ཚུལ། ཇི་སྙེད་རྟོགས་ཚུལ། རྣམ་དག་གི་ཁྱད་པར། དེ་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་བ་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ། །རྟོགས་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་ཉིད་དེ་ཡང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་
ཡོངས་དག་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་གདོད་ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ།

第一是：因心自性光明故见烦恼无实体，凡能正确了解一切众生无我边际寂灭，于一切中见随入圆满佛陀，具无障碍智慧，对清净众生无边境界具智慧眼，向彼顶礼。
如是所说，对于在僧众中特别殊胜的不退转菩萨，因其自心已现证对治自性光明，故能见到所断烦恼本来无生，诸菩萨通过正确如实了解一切众生的人无我法无我本性边际或法性寂灭而获得如实知智慧，以及通过见到圆满佛陀的本质或法身遍及一切众生而获得尽所有智慧。这两种智慧是明了的功德，它们按顺序，以不为对境所执著和不被障碍的智慧，即出世间智慧，了知众生法界清净，以及了知它遍及无边众生，因此具有清净智慧眼照见一切所知，具解脱功德，恭敬顶礼于彼。
第二是：由于如实与尽所有内在智慧眼清净故，有智慧不退转众，具无上功德性。
如是所说，刚刚解释的此文，显示具有两种功德的僧宝：缘于法性真如如实存在，圣者们以各自内在自证智慧无二无别地观见，因离欲障清净故而具如实知智慧功德；缘于法界遍及一切众生，圣者们以各自内在自证智慧无二无别地观见，因无碍障清净故而具尽所有智慧功德。因具有这些功德，智慧菩萨不从大菩提退转的僧众，因超胜声闻缘觉而具无上智慧功德。
或者，因具如实、尽所有及内在智慧见故而有三种明了功德；因离贪著障、碍障二障清净故，及具无上功德故而有三种解脱功德。在这六种之上加上明了解脱两种分类基础，共具八种功德，这就是智慧菩萨圣者不退转僧众。其中前一种解释保持印度注释的原意，后一种则符合藏地早期的解释传统。
第三分四：如实了知方式、尽所有了知方式、清净的特点、说明彼为皈依处之最胜。
第一是：因了解众生寂灭法性，故为如实性，且由自性本来清净故，烦恼从本以来尽故。


 །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་དུ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་འཕགས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། དེའང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་ཟད་ཅིང་འགགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་བློས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར། །མཐོང་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་མཐར་ཐུག་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་ཡོད་པ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ན་བྱང་འཕགས་རྣམས་ལ་ཆོས་
ཅན་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །མཐོང་བ་དེའང་ས་དང་པོ་ནས་སྐྱེ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་དེ། །སོ་སོ་རང་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད། །དྲི་མེད་དབྱིངས་ལ་ཆགས་མེད་དང་། །ཐོགས་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་
གཟིགས་པ་དག་པས་ན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ཕྱིར། །འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་གཟིགས་པ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆགས་ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་པ་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་འཕགས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། སྐྱབས་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་དགོས་པ། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ཡིན་མིན། དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་དོན་བཤད་པའོ།

如是所说，由于以自证智慧亲证一切众生心的本性从本始即具寂灭戏论的法性，因此菩萨圣者具有如实智慧；这也是因为了悟心自性本来清净光明，以及了知客尘烦恼本来未生而已灭已息故。
第二是：以了知所知究竟之智慧，见一切遍知法性，存在于一切众生中，因见故为尽所有性。
如是所说，以出世间智慧了知一切所知事物及其究竟真如，见一切遍知法性如来藏自性遍及一切众生，通过自证智慧亲见故，菩萨圣者具有了知诸法尽所有智慧。此见从初地开始生起，如注释中所说："因了悟法界普遍义故"。
第三是：如是了解即是，自证智慧所见性，于无垢界无执著，及无障碍故彼清净。
如是所说，如是以两种智慧了悟出世间道者，是唯圣者们以自证智慧所见，而且由于契入遍一切自性无垢法界，无有贪著烦恼障碍，故能如实了知；由于了解它遍及一切所知事物，无有障碍所知障故，能了知尽所有，因此，相比于片面智慧所见，这两种智慧极为清净。
第四是：因智慧见清净故，佛智慧无上故，圣者不退转，是一切有情之皈依。
如是所说，由于具有两种智慧见的明了功德和离贪著障碍的解脱功德，因接近无上佛智，亲见法性的圣者不退转于圆满菩提者，是能救护一切有情于轮回苦受的皈依处。
第四宣说三皈依的区分分三：安立三皈依的必要性、是否为究竟皈依、解释珍宝之词义。


 །དང་པོ་ནི། སྟོན་པ་བསྟན་པ་བསླབ་དོན་གྱིས། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་བྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བྱས་ནས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱབས་གནས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དོན་ནི། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཐེག་པ་
གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དང་། བྱེད་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱབས་གནས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྐྱབས་གནས་དང་པོར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ། རང་ཉིད་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་སྐྱབས་གནས་གཉིས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ལ། སློབ་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་སྐྱབས་གནས་གསུམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ།
མདོར་བསྡུ་ན། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གང་ཟག་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱབས་གནས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཞུག་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤང་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམ་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱབས་གནས་གསུམ་ཀ་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་ཆུ་བརྒལ་བའི་གཟིངས་ལྟར་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་གཉིས་ལས། སློབ་ལམ་རྣམས་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བས་བསླུ་བ་སྟེ། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་པདང་ཐེག་དམན་གྱི་འགོག་བདེན་རྣམས་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་པ་འཕགས་པ་དང་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་དང་
བཅས་པའི་ཕྱིར། འཇིགས་མེད་ཁྱུ་མཆོག་གི་སར་མ་ཕྱིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སློབ་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་སློབ་པ་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་དམ་པའི་དོན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་འགྲོ་བ་ཡི་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་དགེ་འདུན་ཀྱང་དེའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་ན་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཟད་པའི་སྐྱབས་རྟག་པའི་སྐྱབས་གཡུང་དྲུང་གི་སྐྱབས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཞེས་བཤད་དེ་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་མེད་ཅིང་མི་སླུ་བའི་དོན་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ་དེའང་འཕགས་པ་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོའི་དགོངས་པའོ།

第一是：由于导师、教法、学处，对三乘和三作业，随信解者的根机，安立为三皈依。
如是所说，安立三种皈依处的意义是：通过宣说导师佛陀功德，因见其功德，在三乘中以大乘者为求证佛果者，在三作业中以信解佛为二足中尊者为所依，而在三皈依中安立佛陀为第一皈依处；同样，通过宣说正法功德，因见其功德，以独觉乘者为欲自己证悟获得深妙缘起法者，以信解法为离贪者中尊为所依，而安立其为第二皈依处；通过宣说学者僧众功德，因见其功德，以声闻乘者为随顺他人教导而欲获得解脱者，以信解僧为众中尊为所依，而安立其为第三皈依处。
总之，以三种意义为六种根机者安立三种皈依处，是为了逐步引导众生而教示的。
第二是：因应舍故、因具欺诳性故、因非有故、因具怖畏故，二种法和圣众，非永久最胜皈依。就胜义而言，众生之皈依唯一是佛，因佛具法身故，众亦以彼为究竟故。
如是所说，那么三皈依处都是究竟皈依吗？不是的。因为教法如渡河筏，是应舍弃的；在证法中有两种：学道各阶段转向更高证悟而变易，故具欺诳性；学者和小乘的灭谛非为究竟功德；学者圣人和小乘阿罗汉僧众仍具障碍恐惧，未达无畏尊胜地位，自身也皈依佛陀，所以学者的教证二法和学者圣众不是永久最胜皈依。
就决定胜义而言，无边众生的究竟皈依唯一是佛陀，因为能仁佛陀圆满离欲而具法身，僧众也是证得其功德而究竟的。这里说佛是不尽皈依、常恒皈依、金刚皈依、胜义皈依，分别与无死、无生、无老、不欺义相应，这也是《吉祥鬘经》的意趣。


 །གསུམ་པ་ནི། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་སྒྲ་དོན་
གང་ཡིན་སྙམ་ན། རཏྣའི་སྒྲ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་དེར་བཏགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར། ནོར་བུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། དགོས་འདོད་འབྱུང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཛེས་པས་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་བཅོས་མ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྐྱབས་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་། དགེ་རྩ་མ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་དང་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཡང་མི་འཕྲད་པས་འབྱུང་བ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་ཤེས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་པ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །རྩ་བའི་གཉིས་པ་ཐོབ་ཚུལ་གནས་བཞིའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དུ་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་སོ་
སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། གནས་བཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ། དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ། དེའི་རྒྱུ་མཚན། རྟོགས་ཚུལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛད། །གང་ལས་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ། །དོན་དམ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ལས་མ་གྲོལ་བ་སེམས་ཅན་གྱིས་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལམ་གོམས་པ་ལས་གློ་བུར་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོབས་སོགས་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེའི་ནུས་
པས་སོ་སོ་གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པར་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་གནས་བཞི་པོ་གང་ལས་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། ཉན་རང་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ཡི་རིགས། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་ཡང་རྣམ་བཞི་གོ་རིམ་བཞིན། །རྒྱུ་བཞི་ཡིས་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་འབྱུང་ཞིང་འགྲུབ་པའི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནི། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་
མཚན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ།

 །གསུམ་པ་ནི། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་སྒྲ་དོན་
གང་ཡིན་སྙམ་ན། རཏྣའི་སྒྲ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་དེར་བཏགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར། ནོར་བུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། དགོས་འདོད་འབྱུང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཛེས་པས་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་བཅོས་མ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྐྱབས་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་། དགེ་རྩ་མ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་དང་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཡང་མི་འཕྲད་པས་འབྱུང་བ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་ཤེས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་པ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །རྩ་བའི་གཉིས་པ་ཐོབ་ཚུལ་གནས་བཞིའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དུ་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་སོ་
སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། གནས་བཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ། དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ། དེའི་རྒྱུ་མཚན། རྟོགས་ཚུལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛད། །གང་ལས་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ། །དོན་དམ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ལས་མ་གྲོལ་བ་སེམས་ཅན་གྱིས་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལམ་གོམས་པ་ལས་གློ་བུར་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོབས་སོགས་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེའི་ནུས་
པས་སོ་སོ་གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པར་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་གནས་བཞི་པོ་གང་ལས་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། ཉན་རང་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ཡི་རིགས། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་ཡང་རྣམ་བཞི་གོ་རིམ་བཞིན། །རྒྱུ་བཞི་ཡིས་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་འབྱུང་ཞིང་འགྲུབ་པའི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནི། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་
མཚན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三是：因稀有难得，因无垢染，因具大力，因为是世间的庄严，因殊胜，因无变易，故称为珍宝。如果想知道"珍宝"(དཀོན་མཆོག)这个词的含义是什么，从梵文"ratna"(རཏྣ)的词义来看，因与珍宝相似的六种特性而得名：如同珍宝难以获得，本性无垢染，具足满足需求的力量，以美丽成为装饰，胜过人造珍宝，不因赞誉贬低等而改变。同样，这三皈依处也是：对未种善根者及经多劫也不相遇，故稀有难得；无二障垢染；具足不可思议神通等功德力；是一切世间善意的因故成为庄严；超越世间故胜于世间；非业烦恼等所造作故无有变化。因与珍宝相似，故用"珍宝"(དཀོན་མཆོག)一词来表示。
根本颂第二部分广说获得方式四处所的支分有两部分：共同总说和别别解说。第一部分分四：说明四处所为佛陀境界，说明其不可思议，其原因，以及以因缘总结证悟方式。
第一：有垢如是性、无垢性，无垢佛功德、佛事业，从此生三宝善法，是见究竟义者境。这是说，法界本身在未脱离烦恼束缚的众生阶段中，被称为如来藏，即带有垢染的如是性；当此藏通过修习道路而完全远离一切客尘垢染，转依为佛地境界时，称为如来法身，即无垢的如是性；与此法身相关的力等解脱和异熟果所摄的佛法，即无垢佛功德；由其力量随顺各别所化而无上事业，任运成就众生利益且不间断的实行，即佛陀事业。如是，从这四种因缘处所生起果位三宝善法的方式，声闻缘觉圣者等不可思议，唯有具足见法性现前智慧究竟者——诸佛的行境。
第二：此等三宝种性，是一切遍见者境，彼复以次第四种，由四因故不思议。这是说，此生起成就三宝果位的种性，即作为因缘的四处所，其如实义是现前通达一切所知相的诸佛智慧行境，而这些内容的四种次第即将要解说的四种原因具足，故非凡夫能如实思议。


 །གསུམ་པ་ནི། དག་དང་ཉོན་མོངས་དང་ལྡན་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་དག་ཕྱིར། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ཆོས་ཕྱིར། །ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཅིག་ཆར་དུས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁམས་ཀྱི་དོན་དང་། སྔར་གློ་བུར་དྲི་མས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལམ་གོམས་པ་ལས་ཕྱིས་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དང་། དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པའང་ཡིན་ལ་སངས་མ་རྒྱས་བར་དུ་ནུས་པ་མི་འབྱིན་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོན་
ཏན་གྱི་དོན་དང་། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གདུལ་བྱའི་སྐལ་པ་དང་མཐུན་པར་རེ་འདོད་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འདི་དང་འདི་བྱའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་ཏེ། འགལ་བ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལྟར་སྣང་བས་སོ། །དོན་ལ་མི་འགལ་ཏེ། ཁམས་དྲི་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ལ། མ་དག་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔར་མེད་པ་ནི་དྲི་མ་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་དག་པ་ནི་དྲི་མ་གསེར་ལ་གཡའ་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་ནའང་ཕྱིས་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་སུ་དྲི་མས་མ་དག་པས་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་དྲི་མས་དག་པ་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་འབྲལ་མི་རུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གསེར་གཡའ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འོད་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་འོད་དབྱེར་
མེད་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྲིན་ལས་ནི། འོག་གི་རང་ལེ་ནས་དཔེ་དགུས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ནི། རྟོགས་བྱ་རྟོགས་པ་དེ་ཡི་ནི། །ཡན་ལག་རྟོགས་པར་བྱེད་ཕྱིར་ཏེ། །གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་གནས་གཅིག་སྟེ། །དག་རྒྱུ་གསུམ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་གནས་བཞི་པོ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས། དྲི་བྲལ་བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་གནས། བྱང་ཆུབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་རྟོགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་གི་གནས། དེའི་ནུས་པ་ཕྲིན་ལས་ནི་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཁམས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གནས་དོན་ལ། དེའི་ཕྱིར་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་གཅིག་སྟེ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་དག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་དག་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གནས་བཞི་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ་བཞི། རྟོགས་བྱ་ཁམས། རྟོགས་པ་བྱང་
ཆུབ། ཡན་ལག་ཡོན་ཏན། བྱེད་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི། དེའི་དང་པོ་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ་བཞི། ཁམས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྟན་པ། དགོངས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ངོ་བོ་མི་འགྱུར་ཡང་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་དཔེས་བསྟན་པ། ཁམས་བསྟན་པའི་དགོས་པའོ།

第三是：因净且具烦恼故，因无烦恼而清净故，因无差别法性故，因任运无分别故。这是说，在同一时间，心的自性本来清净，同时又具有暂时客尘烦恼，因此界的意义不可思议；既无丝毫先前客尘烦恼的染污，又因修习道路而后来变得极为清净，因此菩提的意义不可思议；胜义功德在完全烦恼的凡夫阶段也是无差别法性而存在，但在未成佛之前不显现其力用，因此功德的意义不可思议；无需努力而任运成就，一切时中不间断地随众生根机满足愿望，同时又无"我要做这做那"等分别念，因此事业的意义不可思议。看似两种矛盾在同一基础上结合，但实际上并不矛盾：界以空性本质的自性清净，不净是具有客尘垢染；先前无垢是指垢染非界的自性，后来清净是指垢染如同金子除锈般清除；虽然在凡夫阶段不存在，但后来垢染清净时，以无差别方式在法性中具足；虽然在凡夫阶段因垢染不净而无功德，但后来垢染清净时，功德以不可分离的方式存在于法性中，如同金子在除锈后光明不可分离般；事业则如下文九喻所示。
第四是：所证与证悟，为成其支分，如次第唯一处，三净因是缘。这是说，如是四处所含摄一切所知：有垢的界是所证之处，无垢菩提是证悟自体之处，与菩提相关的功德是证悟支分之处，其力用事业是令他人也证悟界的处所。因此，这四处所依次第为唯一之处：有垢如是性是所净因，由其垢染清净而生三宝；后三处则是能净缘。
第二部分分别解说四处所的本体有四：所证界、证悟菩提、支分功德、作用事业。其中第一界的本体说明分四：略说界义、广说密意、以喻说明本体不变而垢染可净、说明宣说界的必要性。


 །དང་པོ་ནི། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲོ་ཞིང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་རུང་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ། མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ལ་རྔོག་ལོ་
ཆེན་པོས་རིམ་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དང་། རྒྱུའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟེ། དང་པོ་ཆོས་སྐུ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དངོས་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་བརྟགས་པ་བ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀའི་སྙིང་པོ་དངོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་གཉིས་ཀ་ལ་དངོས་སུ་ཡོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེར་བཏགས་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་དངོས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། མདོར་བསྡུ་ན། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཞུགས་ཕྱིར། །རང་བཞིན་དྲི་མེད་དེ་ནི་གཉིས་མེད་དེ། །སངས་རྒྱས་རིགས་ལ་དེ་འདྲས་ཉེར་བཏགས་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས། །དོན་དེ་གསུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་གང་གིས་
གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགསཔའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཕྲོ་བའི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འགྲེལ་པའི་དཔེ་རྒྱུན་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཚིགས་བཅད་འདི་མ་བྱུང་ཡང་། འགོས་ལོ། དཀོན་གཞོན། རོང་སྟོན་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་དྲངས་ཤིང་འཆད་པ་དང་། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འགྲེལ་ཡང་ད་ལྟའི་དཔེ་རྒྱུན་རྣམས་སུ་ཆད་པར་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྡོམ་ཚིག་གིས་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་དབྱེ། བཤད་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག་པ་དང་། །གནས་སྐབས་དེ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན། །རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་ནི། །དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ལས་དག་པའི་དོན། འབྲས་བུ་དང་བྱེད་ལས་འགྲུབ་པའི་དོན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་
དང་ལྡན་པའི་དོན། གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་འཇུག་པའི་དོན། གནས་སྐབས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཕྱེ་བའི་དོན། དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན། དུས་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན། ཡོན་ཏན་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དགོངས་པའི་དོན་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་བརྒྱད། ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དོན། འབྲས་བུ་དང་ལས་ཀྱི་དོན། ལྡན་པའི། འཇུག་པའི། གནས་སྐབས་ཀྱི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི། མི་འགྱུར་བའི། དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་ནོ།

第一是：圆满佛身遍照故，如是性无差别故，具种性故，一切有情，恒有佛性藏。这是说，圆满佛陀的法身，遍照并普及一切法故，轮回涅槃一切法性如是性无有差别故，如来种性法界自性清净且垢障可净，存在于一切众生故，一切有情从无始以来，恒常不断地具有胜义佛性藏。如经中世尊所说："一切众生恒具如来藏性。"
对此，大译师吴噶解释为依次是：果位、自性和因位的善逝藏。第一法身是真实如来，而是众生的心藏是假立的，因众生可以获得佛果而说为遍及。第二是如来与众生二者的真实心藏，因为如是性的自性清净角度，二者皆实有。第三是因为它是如来之因而假名如来藏，而对众生来说则是真实的心藏。
此处无著菩萨说："略说，由三种义，世尊宣说一切众生具如来藏：佛智入众生蕴故，自性无垢且无二故，依如是方式假立佛种姓故，说一切众生具佛性藏。应依此三义，以何义于一切经典中无别而显示的权威来解说。即：如来法身于一切众生遍照之义、如来如是性无差别之义、具如来种性之义。"虽然在有些注释传本中未出现此偈颂，但阿瓜·贡准等引用并详细解释，觉囊大尊等也作了广泛解释，而在现存传本中似乎已佚失。
第二分三：以总颂略说，广分别其义，摄要所说义。第一：体性因果业具足趣入，及位如是普遍义，恒常不变功德无分别，是胜义界密意义。这是说，体性与因的清净义、果与业的成就义、功德众具足义、依补特伽罗差别趣入义、仅区分状态名称义、如虚空般普遍义、恒常不变义、诸功德无差别义，这十种义理是善分别确立法性胜义谛法界自性清净的密意义。第二分八：体性与因义，果与业义，具足义，趣入义，位义，普遍义，不变义，无差别功德义。


 །དང་པོ་ལ་གཉིས། དག་བྱ་དག་བྱེད་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན། སོ་སོའི་ངོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིན་ཆེན་ནམ་མཁའ་ཆུ་དག་བཞིན། །རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་མེད། །ཆོས་མོས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་། །ཏིང་འཛིན་སྙིང་བརྩེ་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཆུ་བོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དེ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དག་བྱ་ངོ་བོའི་དོན། དག་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མཐུ་དང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་དང་། །བརླན་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །འདི་དག་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་མཁའ། །ཆུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཆོས་མཐུན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་པོ་སོ་སོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ནི། བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་ཞིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་ལ། རིགས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་དང་བཅས་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆུའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་ཀའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་གཏན་དུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཆུ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་བཞི་སྤོང་ཚུལ་དང་། གཉེན་པོས་རྒྱལ་སྲས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང་། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་ལྟོས་མེད་ཉིད། །འདོད་ཆེན་མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་དང་། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་རྣམ་བཞི། །དག་རྒྱུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ། །སོགས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་བཞི་ཉིད། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ལ་སྲིད་པ་འདོད་པ། སྲིད་བྲལ་འདོད་པ། གཉིས་ཀ་མི་འདོད་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པས། རྟེན་དེའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བྱ་རྣམ་པ་བཞི་
ཡོད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་རང་ཉིད་ཞི་བདེ་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྲིད་པ་འདོད་པ་རིགས་ཆད་དང་། འཁོར་བར་ངེས་པར་ལྟུང་བ་འདོད་ཆེན་པ་དང་། སྲིད་བྲལ་འདོད་ཀྱང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་མུ་སྟེགས་པ་དང་། སྲིད་བྲལ་འདོད་ཅིང་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་གེགས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེའང་དང་པོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཙང་བ། གཉིས་པས་བདག་དམ་པ། གསུམ་པས་བདེ་བ་དམ་པ། བཞི་པས་ཆོས་སྐུ་རྟག་པ་དམ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་རྣམས་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་དང་། ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

第一分二：共同说明所净与能净，分别解说各自本体。第一：如宝珠虚空净水般，恒时自性无烦恼，法信增胜慧，定心悲所生。这是说，如同宝珠、虚空和河水自性清净，如来藏法界也恒时自性无烦恼垢染而清净，这是体性的意义；而对大乘法的信解、证悟无我的增上智慧、具乐之无量禅定、缘众生的大悲心，是清净客尘垢染的因，由这些所生即是证悟菩提。
第二分二：所净体性义，能净因义。第一：具力及不变，湿性自性故，此等宝珠空，水之功德相应性。这是说，依前所述三种自性各自特征而言：法身具足如意成就一切所愿等力用，故与如意宝珠相应；如是性在一切阶段自性不变，故与虚空相应；种性以遍及一切众生的悲心湿润为自性，故应了知与水之功德相应。从三者共同特征来说，因永远无垢且自性本净，故与如意宝珠、虚空、水等自性清净的功德相应。
第二分二：断四障方式，以对治转为佛子方式。第一：于法瞋恚我见与，怖轮回苦，不顾及，众生利益，贪欲大，外道声闻及，自觉者四障，净因殊胜信，等法即四种。这是说，一般众生分为欲有者、求离有者、二俱不求者三类，依此所生的障碍有四：对大乘法的瞋恚、对补特伽罗等的我见、怖畏轮回苦而欲求自身寂乐、不顾及众生利益。依次为欲有者中的种性断者、必定堕轮回的大贪欲者、欲离有但入非方便的外道、欲离有且趣入方便的声闻缘觉，这四者障碍如来藏现前。其中，第一障碍法身清净，第二障碍胜我，第三障碍胜乐，第四障碍法身胜常。净除这些的因是：对正法的殊胜信解等，等字包括般若波罗蜜多、无量禅定、大悲心，即四种道法。


 །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན་ཤེས་རབ་ནི། །
སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྐྱེད་མ་དང་བསམ་གཏན་གྱི། །བདེ་བའི་མངལ་གནས་སྙིང་རྗེའི་མ་མ་ཅན། །གང་ཡིན་དེ་དག་ཐུབ་པའི་རྗེས་སྐྱེས་སྲས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ས་བོན་དང་། དེའི་བཙུན་མོ་དམ་པ་དང་། དེའི་མངལ་གྱི་གནས་མ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱེད་བསྲིང་བའི་མ་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་རྒྱུ་བཞིས་རྒྱལ་པོའི་གདུང་འཚོབ་པར་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་མཆོག་ལ་མོས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་དང་། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་སོགས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན་པས་མངལ་གྱི་གནས་ལྟ་བུ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་བསྲིང་བྱེད་ཡིན་པས་མ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་གདུང་འཚོབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་དང་ལས་ཀྱི་དོན་ལ་གཉིས། འཐོབ་བྱ་འཐོབ་བྱེད་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་
ནི། གཙང་བདག་བདེ་དང་རྟག་ཉིད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འབྲས། །སྡུག་བསྔལ་ཡིད་འབྱུང་ཞི་ཐོབ་པར། །འདུན་དང་སྨོན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་དེ་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། གཙང་བ་དམ་པ་དང་། བདག་དམ་པ། བདེ་བ་དམ་པ། རྟག་པ་དམ་པ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་བཞིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་། ཞི་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འདུན་པ་དང་། སྨོན་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པས་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཐོབ་བྱ་འབྲས་བུའི་དོན་དང་། ཐོབ་བྱེད་ལས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྤང་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་ཚུལ། སྤང་པས་འབྲས་བུ་བཞི་འཐོབ་ཚུལ། ཐོབ་པས་མཐའ་གཉིས་ལས་གྲོལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འདི་དག་འབྲས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག ། རྣམ་པ་བཞི་ལས་ལྡོག་པ་ཡི། །གཉེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། སྙིང་རྗེ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་
དག་གི་འབྲས་བུ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱིས་པས། གཙང་། བདག །བདེ་དང་། རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཉན་རང་གིས། མི་གཙང་། བདག་མེད། སྡུག་བསྔལ། མི་རྟག་པར་ཞེན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་སྐུ་གཙང་སོགས་བཞིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཐོབ་བོ།

第二是：于胜乘信解种子智慧，是佛法生母与禅定，乐之胎位具大悲乳母，彼等即是能仁子嗣子。这是说，比如转轮圣王之子需依赖王室种子、王之贵妃、无损胎位以及特殊乳母这四种因素方能继承王统；同样，对胜乘的信解是佛陀之种子，了悟实相的智慧是佛法生母，虚空藏等禅定之乐能滋养故如胎位，大悲心能养育故如乳母。从这四法中诞生者，即是菩萨——佛子，因为随佛而生且能继承传承故。
第二果与业义分二：共同说明所得与能得，别别解说各自本体。第一：净我乐及常性之，功德波罗蜜多果，苦生厌得寂止，希求祈愿业。这是说，胜义界具两种特点：胜净、胜我、胜乐、胜常是四功德波罗蜜多的果位特征，以及对轮回苦生厌离而希求获得寂静涅槃的祈愿业用，具有这两种特点。
第二分二：所得果义，能得业义。第一分三：断所断颠倒方式，断已获得四果方式，获已解脱二边方式。第一：此等果摄略，法身中颠倒，从四种翻转，对治所分别。这是说，信解、智慧、禅定、悲心这四种能净化法界之因的果，简要来说有四种：愚者对法身妄执为净、我、乐、常的四种颠倒，声闻缘觉则相反执为不净、无我、苦、无常，作为其对治，成就法身净等四种波罗蜜多功德。
;


 །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནི་རང་བཞིན་དག་ཕྱིར་དང་། །བག་ཆགས་སྤངས་ཕྱིར་གཙང་བ་ཡིན། །བདག་དང་བདག་མེད་སྤྲོས་པ་དག ། ཉེ་བར་ཞི་བས་དམ་པའི་བདག ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕུང་པོ་དང་། །དེ་རྒྱུ་ལོག་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཕྱིར་རྟག །གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གདོད་མ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་དང་།
ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པའི་བདག་མེད་པར་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཏེ། དམ་པའི་བདག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་འགགས་པས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཀུན་འབྱུང་མཐའ་དག་སྤངས་པས་དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོག་ཅིང་ཟད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བླང་དོར་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དོན་གཉིས་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་པ་ཆེན་པོས། དེའང་དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་མི་རྟག་པའི་སྐྱོན་དབྲི་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཆད་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་ཞིང་། གདོད་མ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་བས། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བདག་སྲེད་མ་ལུས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅད་དེ། །སེམས་ཅན་སྲེད་ཕྱིར་བརྩེ་ལྡན་ཞི་ཐོབ་མིན། །དེ་ལྟར་བློ་བརྩེ་བྱང་ཆུབ་ཐབས་བརྟེན་ནས། །འཕགས་པ་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་འདའ་མི་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅད་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆེན་པ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མ་ཡིན་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་པས་དེ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ཙམ་ཐོབ་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་ཡང་མིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་སྲིད་པ་འཁོར་བའམ་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་རུང་གི་མཐའ་ལ་
གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐོབ་བྱེད་ལས་ཀྱི་དོན་ལ་གཉིས། རིགས་ཀྱི་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང་། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྗེས་འགྲོའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཁམས་མེད་ན། །སྡུག་ལ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འདོད་པ་དང་། །དོན་གཉེར་སྨོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས། གལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་མེད་ན། སྐྱེ་བོ་སུའང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་དང་། ཐོབ་པའི་ཐབས་འཚོལ་བའི་དོན་གཉེར་དང་། ཐོབ་ན་བསམ་པའི་སྨོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལས། སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ།

第二是：彼因自性清净故，及习气断故为净，我与无我戏论诸，皆悉息灭故胜我，心之自性蕴及彼，因皆消灭故为乐，轮回以及涅槃等，证同一性故为常。这是说，果位佛陀法身从共相来看，因自性本来清净故，从别相来看，因已断尽客尘垢染习气无余故，成就清净波罗蜜多；因为外道等所执著的我执戏论和声闻等所执著的无我执戏论皆息灭故，成就胜我波罗蜜多；因一切苦灭故心之自性蕴，因断尽一切集故其因无明习气地烦恼，以及一切无漏业也灭尽故，成就乐波罗蜜多；因证悟轮回与涅槃无取舍差别的平等性故，成就二利相续不断的常波罗蜜多。此处遍智多钦大师说："胜义界自性清净故，轮回无常的过失没有丝毫可减，故不堕断边；本自任运成就故，涅槃常德没有丝毫可增，故不堕常边，由此成就离二边的涅槃。"
第三是：以慧断除一切我爱，因众生爱故悲者不得寂，如是智悲依菩提方便，圣者不住轮回或涅槃。这是说，因为以了悟无我的智慧断除一切对蕴的我爱与贪着及其习气，所以不像大贪者那样堕入有边；因为以大悲心爱着一切众生并为其实现利益，所以具悲的菩萨不像声闻缘觉那样堕入仅得苦灭的寂边。如是依靠通达无我的智慧和缘众生的悲心——这两种殊胜证得无上菩提方便而修习的圣者佛子，不住于轮回有边或涅槃寂边，而现证无住涅槃。
第二能得业义分二：依种性业反面而说，依力用差别顺行而说。第一：若无佛界者，不厌离苦恼，亦无欲求于，涅槃求希愿。这是说，以断定常边的方式，如果无有佛界，则无人会厌离轮回苦，也不会有获得涅槃的意乐、寻求获得方法的追求和愿意获得的发愿。但由于有生起厌离等，这是种性之业用，由此可证种性存在。


 །གཉིས་པ་ནི། སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་ལ་དེའི། །སྡུག་བདེའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་འདི། །རིགས་ཡོད་ལས་ཡིན་གང་ཕྱིར་དེ། །རིགས་མེད་དག་ལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། མཐུན་
པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། སྔོན་དགེ་བ་བྱས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སྟེ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྲིད་པ་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག་མཐོང་ནས་སྲིད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱོན་གྱི་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྤྲོ་བ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བླང་དོར་གྱི་བློ་དེ་དག་རེ་ཤིག་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་མེད་པའི་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་ཐེག་པ་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྲིད་ཞིའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རང་བཞིན་གནས་རིགས་མེད་པ་ནི་མི་སྲིད་པས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་འཆད་པ་འདི་ལེགས་ཤིང་། རིགས་མ་སད་པ་ལ་རིགས་མེད་པའི་སྒྲས་བསྟན་པར་བཤད་པའང་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པ་ལྡན་པའི་དོན་ལ་གཉིས། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན། སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེ་བཞིན་དཔག་མེད་པའི། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་མི་ཟད་གནས། །དབྱེར་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱིར་མར་མེ་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁམས་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་ནི། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྣོད་ཡངས་པར་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་དཔག་མེད་འདུ་བ་བཞིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཀྱང་། མོས་པའི་སྣོད་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་མི་ཟད་པའི་གནས་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནི། མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤངས་པ་རྣམས་དབྱེར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མར་མེ་ལ། སྣང་བ། དྲོ་བ། ཁ་དོག་གི་ཆོས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུའི་ལྡན་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཐུགས་རྗེའི་ཁམས་ནི་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །སྣོད་དང་རིན་ཆེན་ཆུ་ཡིས་ནི། །རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་མཚུངས་པར་བསྟན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་
རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མོས་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཤེར་ཏིང་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་པའི་རྒྱུའམ་ཁམས་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། དེ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་ཤིང་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། སྣོད་ཡངས་པ་དང་། རིན་ཆེན་དང་། ཆུ་ཡི་དཔེ་སྟེ། ཆོས་མཐུན་པ་གསུམ་པོ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་ནི་མཚུངས་པར་བསྟན་ཏོ།

第二是：于有及涅槃，见彼苦乐过德，来自种性业，因无种者无此故。这是说，依止善士、住于适宜处所、往昔已行善业、发正愿这四轮具足的补特伽罗，对有—轮回和寂—涅槃，依次见到彼等苦与乐的过失与功德，从而对轮回苦过生厌离，对涅槃乐德生欢喜，这些都是从佛种性而生。其原因为何？因为这些取舍之心暂时在无增长种性的邪爱者中，只要未对三乘任一法生起信解，就不会见到有寂过德。此处，自性住种性不存在是不可能的，所以这种区分解释很好，也有人解释"无种性"是指种性未被唤醒。
第三具足义分二：共同说明因果功德，别说各自本体。第一：如大海无量，功德宝藏无尽处，具不可分功德之，本体自性如灯明。这是说，界具足因与果两种功德：因功德如同大海容器广大中聚集无量珍宝与水，如来界也是信解之器、智慧与禅定珍宝功德无量、大悲之水无尽的处所；果功德是五种神通、无漏智慧和诸断证不可分离的功德之本体自性，如同灯中光明、温暖、色泽三法不可分离。
第二分二：因的具足，果的具足。第一：法身佛智慧，大悲界摄故，以器及宝水，说与大海同。这是说，法身清净之因—信解，获得佛智之因—慧定，大悲趣入之因或界—悲心，因摄集无余而住，故以广大容器、珍宝、水三种相应法，说此法界与大海相同。


 །གཉིས་པ་ནི། དྲི་མེད་གནས་ལ་མངོན་ཤེས་དང་། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་དེ་ཉིད་དང་། །རྣམ་དབྱེ་མེད་ཕྱིར་མར་མེ་ཡི། །སྣང་དང་དྲོ་མདོག་ཆོས་མཚུངས་ཅན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ། མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ཡིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་མུན་པ་འཇོམས་པ་དང་། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་སྤངས་པ་དག་ལ་འོད་གསལ་བས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་མཚུངས་དེ་དག་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་ཆོས་མཚུངས་མར་མེའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་དུ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ཁམས་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མར་མེའི་སྣང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། མདོག་རྣམས་དང་དེ་
དག་དབྱེར་མེད་གནས་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཅན་སྟེ། དེས་ན་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བདུན་པོ་ཁམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ལྡན་པ་འབྲས་བུའི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་འཇུག་པའི་དོན་ལ་གཉིས། རྒྱུ་མཚན་མདོར་བསྟན་པ། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་འཕགས་རྫོགས་སངས་ཀྱི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེའི་འཇུག་པ་ལས། །དེ་ཉིད་གཟིགས་པས་སེམས་ཅན་ལ། །རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འཕགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ། རྒྱལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག ། བདེན་པ་མཐོང་བ་བཟློག་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་སྤྲོས་མེད་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བློའི་འཇུག་ཚུལ་
གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྟག་པར་འཛིན་པས་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་ཅིང་། བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ལས་ཟློག་པ་སྟེ་རྟག་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་མན་ཆད་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་འཆད་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་གཉིས། སྐབས་གསུམ་དུ་མིང་འདོགས་ཚུལ་དང་། མིང་གསུམ་གྱིས་དོན་དྲུག་བསྡུས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གོ་རིམ་བཞིན། །སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དང་། མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་གོ་རིམ་བཞིན་སེམས་ཅན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐ་དད་པ་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་འཇུག་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དུ་གཞུང་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

第二是：于无垢处神通及，智慧无垢彼自性，无差别故如灯之，光明温色法相应。这是说，在自性无垢的处所——界善逝藏中，前五种神通能摧破违缘黑暗，无漏智慧能断除障碍，无垢断证以光明为殊胜相应法，且以灯的三种特性不可分离为共同相应法，这七种无学法与界不可分离而具足，如同灯的光明、温暖、颜色三者不可分离而住。因此，七种无学法作为界的果而具足即是果的具足。
第四趣入义分二：略说理由，广说彼义。第一：凡夫圣者佛陀，如是性分趣入故，证见彼性于众生，宣说此佛性藏。这是说，依凡夫之如是性、圣者之如是性、圆满佛陀之如是性三种区分的趣入而言，遍知者以亲证如实现见，对有缘应化众生清楚宣说佛陀如来藏法界自性清净。
第二是：凡夫颠倒，见谛逆转，如来如实，无倒离戏。这是说，有三种心识趣入方式的差别：愚者凡夫以常执而以想、心、见颠倒趣入；见四谛的有学圣者则从颠倒中逆转，以断除显现常执的方式趣入；如来则因断除二障而如实无倒离戏趣入。如是依所依补特伽罗三种区分，所依法界如是性也成为三种。应知此下四种义理以其他方式也解释趣入义。
第五位义分二：三阶位安立名称方式，三名摄六义方式。第一：未净未净净，及极净依次，名为众生菩萨及，如来。这是说，胜义界如来藏在少许客尘垢染未净位、见修所断垢染有些已净位、二障极其清净位三种阶位中，依次称为"众生"、"菩萨"和"如来"这三种不同名称。此处是为了消除"如有三种趣入方式，那么如是性有不同种类区分吗"的疑虑而宣说此论。


 །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན། །འདི་དྲུག་གིས་ནི་བསྡུས་པ་ཡི། །ཁམས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་དག་ཏུ། །མིང་གསུམ་གྱིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས། རྒྱུའི་དོན་དང་། འབྲས་བུའི་དོན་དང་། ལས་ཀྱི་དོན་དང་། ལྡན་པའི་དོན་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ཏེ། དོན་འདི་དྲུག་གིས་ནི་བསྡུས་ནས། གོང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ནི། མ་དག་པ་དང་། མ་དག་དག་པ་དང་།
ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་ཏུ། སེམས་ཅན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གསུམ་གྱིས་ནི་བཏགས་ནས་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་རྟོག་མེད་བདག་ཉིད་ཅན། །ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སོང་ལྟར། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མེད་དབྱིངས། །དེ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱེར་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཁྱབ་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གདོད་མ་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱེར་མེད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཉེས་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་ཁྱབ་པ་སྟེ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དམན་པ་དང་། །བར་མ་
མཆོག་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དམན་པ་སའི་སྣོད་དང་། བར་མ་ཟངས་ཀྱི་སྣོད་དང་། མཆོག་གསེར་གྱི་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །བདུན་པ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཉེས་པ་གློ་བུར་དང་ལྡན་དང་། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཉིད་ལྡན་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་འགྱུར་མེད་མིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེས་པ་རྣམས་སྤང་རུང་གི་གློ་བུར་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་
གྱི། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་མིན་པ་དང་། དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི། རང་བཞིན་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་དུ་ལྡན་གྱི་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདིའི་ཆོས་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མ་དག་པའི། མ་དག་ལ་དག་པའི། ཤིན་ཏུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་མ་གོས་པ། ཆོས་ཅན་ལ་སྐྱེ་འཇིག་སྣང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་འཇིགས་པས་མི་གནོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱས་བཤད་དོ།

第二是：体性等诸义，此六所摄之，界于三阶位，以三名所示。这是说，体性义等词，包括因义、果义、业义、具足义、趣入义，以这六种义所摄，上文广说的自性清净界，于未净、未净而净、极净三种阶位中，以"众生"、"菩萨"和"如来"三种名称假立，仅仅显示为不同而已，实际本体上丝毫无有差别。
第六普遍义分二：说明体性，解释区分。第一：如同无分别自性，虚空遍及一切时，心之自性无垢界，如是普遍周遍性。这是说，比如无分别无障碍自性的虚空，不可分离地遍及并周遍一切有形物；同样，心之自性光明本初无垢法界，也如是不可分离地遍及并周遍一切补特伽罗的阶位。
第二是：彼共相过失及，功德究竟遍，如同色相下等，中等胜中虚空然。这是说，自性清净法界因为是一切法的共相或法性，所以平等地遍入并周遍具过失的凡夫、具功德的菩萨、功德究竟的如来等一切阶位，就像色相下等的土器、中等的铜器、胜妙的金器中虚空都能遍入并周遍一样。
第七不变义分二：略说体性，广说三阶位中不变。第一：过失客尘相应及，功德自性相应故，如前何样后亦然，无变法性。这是说，法界虽有三种阶位但不成为变异的过失，因为在未净位中过失是可断的客尘相应，并非真实成立；在净位中所得功德是任运自性相应，并非新生。所以，如前未净位何样，后来清净位中也同样安住而永不变异，此即法界的法性或自性。
第二分三：未净、未净而净、极净位中不变。第一分四：体性不被垢染、法相现生灭、法性不被怖畏所损害、缘起广说。


 །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཀུན་སོང་བ། །ཕྲ་ཕྱིར་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །གནས་འདི་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ཡང་ཕྲ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་
ཉེས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག ། དེ་བཞིན་འདུས་མ་བྱས་དབྱིངས་ལ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར། ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁས་གོ་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། དང་པོར་སྐྱེ་ཞིང་མཐར་འཇིག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོས་མཚོན་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དང་པོར་སྐྱེ་ཞིང་། མཐར་འཇིག་པར་སྣང་ཡང་། ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་ཚིག་པ་
མེད། །དེ་བཞིན་འདི་ནི་འཆི་བ་དང་། །ན་དང་རྒ་བའི་མེས་མི་འཚིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་མཐའ་དང་། དམྱལ་བ་དང་། རང་བཞིན་པའི་མེ་གསུམ་གྱིས་འཚིག་ཀྱང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་མེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་ཚིག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་མེ་གསུམ་གྱིས་འཚིག་ཀྱང་། སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་འཆི་བ་དུས་མཐའི་མེ་དང་། ན་བ་དམྱལ་བའི་མེ་དང་། རྒ་བ་རང་བཞིན་པའི་མེ་དང་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་འཚིག་པ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བསྟན། ངོ་བོ་མཐའ་བྲལ་དྲི་མེད་བཤད། སྐྱེ་འཇིག་དཔེ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། དཔེ། དོན། དེ་གཉིས་སྦྱར་བ། བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆགས་ཤིང་
གནས་པའི་ཚེ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ལ། ཆུ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ཅིང་། རླུང་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་བརྟེན་ཡང་། ནམ་མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་སའི་ཁམས་རྣམས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཀུན་སོང་བ། །ཕྲ་ཕྱིར་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །གནས་འདི་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ཡང་ཕྲ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་
ཉེས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག ། དེ་བཞིན་འདུས་མ་བྱས་དབྱིངས་ལ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར། ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁས་གོ་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། དང་པོར་སྐྱེ་ཞིང་མཐར་འཇིག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོས་མཚོན་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དང་པོར་སྐྱེ་ཞིང་། མཐར་འཇིག་པར་སྣང་ཡང་། ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་ཚིག་པ་
མེད། །དེ་བཞིན་འདི་ནི་འཆི་བ་དང་། །ན་དང་རྒ་བའི་མེས་མི་འཚིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་མཐའ་དང་། དམྱལ་བ་དང་། རང་བཞིན་པའི་མེ་གསུམ་གྱིས་འཚིག་ཀྱང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་མེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་ཚིག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་མེ་གསུམ་གྱིས་འཚིག་ཀྱང་། སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་འཆི་བ་དུས་མཐའི་མེ་དང་། ན་བ་དམྱལ་བའི་མེ་དང་། རྒ་བ་རང་བཞིན་པའི་མེ་དང་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་འཚིག་པ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བསྟན། ངོ་བོ་མཐའ་བྲལ་དྲི་མེད་བཤད། སྐྱེ་འཇིག་དཔེ་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། དཔེ། དོན། དེ་གཉིས་སྦྱར་བ། བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆགས་ཤིང་
གནས་པའི་ཚེ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ལ། ཆུ་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ཅིང་། རླུང་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་བརྟེན་ཡང་། ནམ་མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་སའི་ཁམས་རྣམས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
译文
第一是：如同虚空充满一切，因为其微妙而不被染污，同样，在一切众生中，此处不被染污。这样说的，比如说，无为的虚空遍及一切有形物质，虽然其充满一切，但因为其微妙，即不是粗大的物质，所以永远不会被物质的过失如无常等所染污。同样地，遍及一切众生心性的光明法界、如来藏，因其本性清净，所以永远不会被众生的过失如烦恼等所染污。
第二是：如同在一切世间中，事物在虚空中生起和第一是：如同虚空遍及一切，因其微细而不受染污，同样地，对于一切众生，此处不受染污。如此所说，譬如，无为的虚空遍布所有有形的有为法，虽然是微细的，即不是粗糙的有形物质，因此从未被色法的过患如无常等所染污；同样地，光明法界如来藏的本性遍布一切众生的心性，因其本性清净，从不被众生的过患如烦恼等所染污。
第二是：如同在一切世间中，于虚空中生起和消灭，同样地，在无为法界中，诸根生起和消灭。如此所说，如同外在器世间在一切情况下依靠虚空开辟空间而初始生起，最终消灭一样，众生的诸根所代表的蕴、界、处等依靠因缘所不造作的法界智慧而初始生起，最终消灭，但法性如来藏本身并没有生灭。
第三是：如同虚空从未被火焚烧，同样地，此不被死亡、疾病和衰老之火所焚烧。如此所说，譬如，有为事物被时劫、地狱和自然的三种火焚烧，而无为的虚空从未被这三种火焚烧过；同样地，虽然众生被死亡等三火焚烧，但心要法界不被死亡时劫之火、疾病地狱之火和衰老自然之火这三种火所焚烧。
第四、详细解释缘起，分三：结合比喻与意义说明产生方式、解释无边无垢的本质、总结生灭的比喻与意义。首先分四：比喻、意义、二者结合、产生方式。第一是：地依于水，水依于风，风安住于空，空不依于风、水和地界。如此所说，当世界形成并存在时，大地轮依靠水轮，水依靠风轮，风安住于虚空即依靠虚空，但虚空不依靠风、水和地界，因为虚空不依赖因缘。


 །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག །ཡུལ་དྲུག་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་གནས་ལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི་སེམས་ཀྱི་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་
གནས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་གློ་བུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ས་དང་འདྲ་བ་ཕུང་པོ་དང་། །སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། །ཆུ་ཁམས་དང་འདྲ་ལུས་ཅན་གྱི། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །རླུང་གི་ཁམས་དང་འདྲ་བར་ལྟ། །རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ཁམས་བཞིན་དུ། །དེ་གཞི་ཅན་མིན་གནས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་ཞིང་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྟེན་བྱེད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་གཞི་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། །བཞི་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ཏེ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཆུ་ལས་ནི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་། །དེ་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་ལྟར། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་གནས་ལ། རླུང་གིས་ཆུ་བརྟེན་པ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པའི་གོ་སྐབས་རབ་
ཏུ་ཕྱེ། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྲུབས་པ་ལས་ས་གཞི་བྱུང་བ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུ་ལྟ་བུ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་ལྟར་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང་། དེ་ལ་དྲི་མས་དག་པའི་ཚུལ་ལོ།

译文
第二是：同样地，蕴、界、根等，依于业和烦恼；业和烦恼，常依于非如理作意；非如理作意，则安住于心的清净；心的自性，不安住于任何法。如此所说，如同前面所举例的，五蕴、十八界和有漏六根连同六境，都依于业和烦恼而存在，而业和烦恼则常常依于执著为我等的非如理作意，非如理作意则安住于心的清净自性光明，然而心的自性光明却不安住于任何客尘诸法，因为心的自性光明是无为的。
第三是：应知蕴、处、界，如同地；应知有身者的业和烦恼，如同水界；非如理作意，应视如风界；自性如同虚空界，不依靠任何基础，无所安住。如此所说，如同地轮依靠水而形成一样，应知带有执取的五蕴、十二处和十八界是依靠业和烦恼而成立的；如同水界作为地轮成立的条件一样，应知众生有漏的业和烦恼是蕴、处、界成立的条件；非如理作意因为能引发业和烦恼，应当看作和了解为如同风界作为水轮的依靠；心的自性如来藏如同虚空界，虽然是一切客尘的依靠，但其自身本质不依靠任何基础，也不安住于任何处。
第四是：非如理作意，安住于心的自性；通过非如理作意，开启了业和烦恼；从如水的业和烦恼中，生起蕴、处、界；如同世界毁坏和形成，它们生起和灭亡。如此所说，如同风轮安住于虚空，非如理作意的妄念作为遮蔽而安住于心的自性光明；如同风支持水一样，非如理作意开启了产生业和烦恼的机会；如同从搅动水轮中产生大地一样，从如水的业和烦恼中产生蕴、处和有漏的界，包括在苦中的一切生；因此，如同器世间毁坏和形成一样，有漏的蕴、界、处会生起和灭亡。
第二分为两部分：本体无生无灭和其被垢染清净的方式。


 །དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ཡི། །ཁམས་ལྟར་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དེ། །ཚོགས་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་དང་། །འཇིག་དང་གནས་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལྟར་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཅིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དེ་དེས་ན་དེ་དག་ཚོགས་པ་ལའང་ལྟོས་པ་མེད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐར་འཇིག་པ་དང་། བར་དུ་གནས་པའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱིས་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་
པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཡང་དག་མིན་རྟོག་ལས་བྱུང་འདོད་ཆགས་སོགས། །གློ་བུར་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་མི་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་སྤྲིན་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། སྒྲིབ་པ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པ་མིན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྤང་རུང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་གཏན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་འཇིག་བྲལ་བའི་ཚུལ་བསྡུ་བ་དང་། འཇིག་ཚུལ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་
དང་ཉོན་མོངས་ཆུ་སོགས་ཀྱིས། །འདི་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་མིན་ཏེ། །འཆི་དང་ན་དང་རྒ་བའི་མེ། །མི་བཟད་པས་ཀྱང་འཚིག་མི་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུའི་ཚོགས་དང་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སོགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འཆི་བ་དུས་མཐའི་མེ་དང་། ན་བ་དམྱལ་མེ་དང་། རྒ་བ་ཐ་མལ་པའི་མེ་མི་བཟད་པས་ཀྱང་འཚིག་ཅིང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དུས་མཐའ་དམྱལ་བ་ཐ་མལ་པའི། །མེ་གསུམ་འཆི་དང་ན་བ་དང་། །རྒ་བའི་མེ་གསུམ་རིམ་བཞིན་དུ། །དེ་དག་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་མཐའི་མེ་དང་དམྱལ་བའི་མེ་དང་ཐ་མལ་པའི་མེ་གསུམ་པོ་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་མེ་གསུམ་པོ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དུས་མཐའི་མེས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་མེས་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་འཇིག །དམྱལ་མེས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་
དུ་ན་བའི་མེས་ཀྱང་དེ་བསྐྱེད། ཐ་མལ་པའི་མེས་འདུ་བྱེད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་རྒ་བའི་མེས་ཕུང་པོ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་དག་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ལ་གཉིས། སྐྱེ་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དངོས་བསྟན་པ། ས་བཅུར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་འགྱུར་ཡང་འགྱུར་བར་སྣང་ཚུལ། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།

译文
第一是：心的自性如同虚空界，无因无缘，不依集合，也无生、灭和住。如此所说，心的自性光明法界，如同无为的虚空界，不依赖近取因，不依赖俱生缘，因此也不依赖这些的集合，所以没有初始的生起、最终的灭亡和中间的安住，因为无为法的三相永远不会改变。
第二是：心的自性光明，如同虚空不变易，由非真实分别所生贪欲等，客尘垢染不使其烦恼。如此所说，众生的心自性光明如来藏，如同虚空的本性不被云和烟等所改变一样，从不被障蔽的清净与不清净等所改变，因为由非真实执取的分别、非如理作意所产生的贪欲、嗔恨、愚痴等烦恼染污、业的染污和生的染污所包含的可断除的客尘垢染，永远不会使法性成为染污，因为其本性本来清净。
第三分两部分：总结无生灭的方式和总结坏灭的方式。第一是：业和烦恼的水等，不能使此显现成立，不会被死亡、疾病和衰老不可忍受的火焚烧。如此所说，心的自性光明法界，不是由业和烦恼的水聚集以及非如理作意的风等而显现成立或产生，也不会被死亡时劫之火、疾病地狱之火和衰老普通之火的不可忍受所焚烧灭亡，因为无为的自性是不变易的本质。
第二是：应知时劫、地狱、普通三火与死亡、疾病、衰老三火各自相应相似。如此所说，应当了解时劫之火、地狱之火和普通之火三种分别与死亡之火、疾病之火和衰老之火三种依次相似：如同时劫之火毁灭器世间一样，死亡之火毁灭此生的蕴；如同地狱之火产生痛苦一样，疾病之火也产生痛苦；如同普通之火使有为法成熟一样，衰老之火使蕴成熟。
第二部分讲不净中清净的状态不变易的意义分两部分：直接显示生等不能改变的意义，指出十地中菩萨的功德。第一部分分两点：虽不变易但显现为变易的方式，详细解释其意义。
;


 །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་འཆི་ན་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་བ། །འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཇི་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །སྐྱེ་སོགས་ཕོངས་དང་བྲལ་ཡང་དེ་ཡི་རྒྱུས། །བློ་ལྡན་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཕྱིར་བསྟེན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་གསར་དུ་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུན་འགགས་པའི་འཆི་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ན་བ་དང་། རྒྱུན་འགྱུར་བའི་རྒ་བ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་
གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་རྒྱུས་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་གནས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་བསམ་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། རྟག་འཛིན་ལས་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟེན་ཅིང་འཁོར་བར་གནས་པས། གཞན་སྣང་ལ་མ་དག་ཅིང་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པར་ཡང་སྟོན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་ཚུལ། སྙིང་རྗེ་ལས་འགྱུར་བར་སྣང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པས་འཆི་དང་ན་བ་དང་། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་མེད་པར་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་སྡུག་
བསྔལ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འགྱུར་བ་དེའང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་བཞིན་ཡང་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་སོགས་རྣམས་ལས་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། །འཆི་དང་རྒ་དང་ན་བར་སྟོན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བར་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་ནི་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དུ་མའི་སྣང་བར་སྟོན་ཅིང་སྐལ་པ་དང་མཐུན་པར་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ས་བཅུར་
རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ངོས་བཟུང་བ་ལ་ལྔ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེས་པའི། སྤྱོད་པ་མཆོག་ལ་ཞུགས་པའི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པའི། སྐྱེ་བ་ཐ་མལ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་སྲས་འགྱུར་མེད་ཆོས་ཉིད་འདི། །རྟོགས་ནས་མ་རིག་ལྡོངས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་དག་ཏུ་ནི། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེ་རྨད་དོ།

译文
第一是：从生死疾病衰老中解脱，如实了悟此自性，虽离生等匮乏，因此因缘，智者对众生生起悲心而依止。如此所说，圣者菩萨们已经从新形成蕴体的生、相续断灭的死、产生痛苦的病和相续变化的老中解脱，因为他们已经如实地证悟了如来藏法界的本性或真实状态。虽然他们已经脱离了由业和烦恼所导致的生等匮乏和痛苦，清净无变易，但是通过如实了悟法界的这一因缘，具慧的菩萨们对未如此了悟的众生生起了希望他们远离一切苦的大悲心，因此，为了利他，通过愿力等的力量而随意投生轮回，为了遮止常执而示现死病老等，安住轮回，在他人眼中显现为不清净和具有变化。
第二分为两部分：不被痛苦所改变的方式和因悲心而显现为改变的方式。第一是：圣者彻底断除了死亡、疾病和衰老的痛苦，因业和烦恼力而生，彼无此因故无彼果。如此所说，菩萨圣众已经彻底断除了无法自主的死亡、疾病和衰老的痛苦，因为这些的因是非如理作意、业和烦恼，以及由此而生的轮回之生，而菩萨们没有这些因，所以也没有痛苦变化的果。
第二是：因如实正见，虽然超越生等，但因悲心本质，示现生、死、老、病。如此所说，圣者菩萨们因为如实地现前见到法界无生无变，所以已经超越并解脱了在轮回中无法自主的生等痛苦，然而，由于对未能如此了悟的众生的大悲心本质，而随意地在轮回中示现生、死、病、老等多种变化的显相，并依据众生的根机成熟所化众生。
第二部分指认十地中菩萨的功德分为五：初发菩提心者的功德、入胜行者的功德、获得不退转者的功德、最后生成普通者的功德、显示成就二利的特点。第一是：菩萨了悟此不变法性后，被无明盲障者所见为生等，此为奇妙。
;


 །འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་པ་གང་། །བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྟོན་ཏེ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བ་ཡི། །གཉེན་གྱི་ཐབས་དང་སྙིང་རྗེ་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སེམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་ཡང་གདུལ་བྱ་མ་རིག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ནི་མཐོང་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སེམས་ཉིད་
མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སྐྱེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་མ་སྟོན་ཅིང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་ནམ་རྩ་ལག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས། །འདས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་གཡོས། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན། །འཇིག་རྟེན་དྲི་མས་མ་གོས་སྤྱོད། །ཇི་ལྟར་པདྨ་ཆུ་ནང་དུ། །སྐྱེས་པ་ཆུ་ཡིས་གོས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ། །སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མི་གོས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཀྱང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་གཡོས་པར་གདུལ་བྱ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བཟུང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེས་པའི་དྲི་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གོས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་སྤྱོད་དེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། མེ་ཏོག་པདྨ་རྣམས་ཆུའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཆུའི་སྐྱོན་ནམ་དྲི་མ་ལ་སོགས་པས་གོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་འདི་ནི་གཞན་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་གོས་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱ་བ་སྒྲུབ་ལ་རྟག་ཏུ་བློ། །མེ་བཞིན་དུ་ནི་འབར་བ་དང་། །ཞི་བའི་བསམ་གཏན་སྙོམས་འཇུག་ལ། །རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་བློ་འབད་རྩོལ་མེད་པར། དཔེར་ན། བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་ལ་མེ་སྟོབས་ལྡན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབར་བ་བཞིན་དུ་ནི་འབར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་དེ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་སྙོམས་འཇུག་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའང་ཡིན་ཏེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

译文
获得圣者行境者，示现为愚童行境；因此之故，成为众生亲友的方便和最胜悲心。如此所说，住于初地的菩萨们，虽然通过现证不变法性、心的自性光明而解脱了业惑所致的生死，但被无明障蔽智慧之眼的所化众生却见其为生、死等，他们为此等众生做利益之事，这是令人惊叹的稀有之行。同样地，虽然已经获得远离罪恶不善法的圣者行境、亲见心性的见道，从业惑所致的生死中解脱，但仍在凡夫行境中示现生等多种变化，令所化众生得以成熟。正是因为这个原因，菩萨们作为一切众生的亲友或最上眷属，以摄受事善巧利他的方便和由此引发的大悲心是最殊胜的。
第二是：虽然超越一切世间，却不离世间；为世间利益住世间中，不被世间垢染而行持。如同莲花生于水中，却不被水所染；同样此生于世间，不被世间法所染。如此所说，住于第二地至第七地的菩萨，以智慧力完全超越世间行为，却因悲心不离世间，为了成熟世间所化众生，在世间中示现生等方式，丝毫不被世间过失垢染，而行持菩萨的广大行。譬如，莲花虽生于水中，却不被水的过失或垢染所染；同样地，圣者菩萨为利他而生于世间，却永不被世间过失的烦恼等所染。
第三是：成办事业时心常如火般炽燃，同时于寂静禅定等持中，始终平等安住。如此所说，住于第八地的菩萨们，在成办他人利益事业时，自心常无勤作，犹如烈火燃烧干柴自然炽燃一般，以炽燃方式趣入；不仅如此，同时也在远离戏论相的寂静禅定三摩地中，时常不间断地平等安住，因为已经获得了对无分别智慧的自在力。
;


 །བཞི་པ་ནི། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་དང་ནི། །རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་སྨིན་པ་ཡི། །དོན་དུ་འབད་པ་བྱེད་མ་ཡིན། །བསྟན་དང་གཟུགས་སྐུ་དག་དང་ནི། །སྤྱོད་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རུང་། །གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་གང་གིས་འདུལ། །དེས་དེ་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ཤེས། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་ཀྱི། །འགྲོ་ལ་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྲུབ་པར། །ཐོགས་མེད་བློ་ལྡན་དེ་ཡིས་ནི། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཡང་དག་འཇུག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྔོན་ས་དགུ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང་ནི། ཀུན་སློང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་ཏེ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པ་ཐ་མ་བ་དེ་ནི་གདུལ་བྱ་ལུས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་
བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་སྐལ་པ་དང་མཐུན་པར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟོན་པ་དག་དང་ནི། གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་དང་། འཆག་པ་དང་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཐབས་གང་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་རྒྱལ་སྲས་དེས་ནི་ཕྲིན་ལས་དེ་ཇི་ལྟར་མནོས་པ་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འབད་པ་མེད་ཅིང་སྣ་ཚོགས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཚུལ་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཡོད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་པོ་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་འདི་ནི། །རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་དང་། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་
སྒྲོལ་བ་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ས་རྡུལ་དང་། །རྒྱ་མཚོ་བ་གླང་རྨིག་རྗེས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་གང་ཡིན་སངས་རྒྱས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་ཁྱད་དེ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཡང་དག་པར་སྒྲོལ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། དབང་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དོན་ལ་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། རང་དོན་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་བ་གླང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐར་
ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་ཙམ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ།

译文
第四是：因为依靠宿愿力，以及远离一切分别，他不为了成熟有情而作勤勉；通过教法和色身，以及行为和威仪等，凡是谁以何方式何种方法可度，他皆如实了知。如是对于虚空边际无量的众生，常以任运方式，具慧无碍的菩萨，正确趣入众生利益。如此所说，住于第十地的菩萨们，依靠过去九地以下的愿力等的推动而任运趣入，以及已经通过转依方式断除了一切发心的分别念，因此，最后有者不需要为了成熟所化有情而作勤勉努力，尽管如此，他们仍通过语业，随顺所化众生意乐而说法，通过身业，随顺所化众生根机而示现多种色身变化，以及广大的利他行为和行走、站立等种种威仪，菩萨对于哪个所化众生以何种方式以何种方法可度，他如实地了知应以何种事业度化。以无勤而多样趣入的方式，对于如虚空边际般无量的众生，始终以无勤任运方式，在一切处都有利益且无障碍地行持，这位具智慧的菩萨，为了所化众生的成熟，以自身本质正确无误地趣入成办众生利益的事业。
第五是：此菩萨行持，后得时与如来，在救度众生方面，于世间实为相等。尽管如此，地上尘埃与大海，牛蹄印迹的差别，即是佛与菩萨间的差别。如此所说，住于第十地的菩萨事业趣入方式，在后得位时对于成熟他人而言，与断证圆满的如来们在拯救成为所化对象的众生脱离轮回痛苦大海方面，在世间以任运不间断方式是相等的，因为他们已获得六神通、十自在等殊胜功德。虽然在利他方面与佛相同，但就自利的断证功德而言，差别极大，例如，就像大地轮与微尘的差别，或大海与牛蹄印中水的差别，圆满佛陀的究竟功德与十地菩萨道的功德之间的差别也同样极大。
;


 །འདིར་ས་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ཐོགས་མེད་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་པས་གསལ་བར་མཛད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་སོགས་ཤློཀ་གཉིས་ཀྱིས་ས་དགུ་པར་སྤྱོད་པའི་བྱང་སེམས་འབད་རྩོལ་དང་བྲལ་བ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་སོགས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་གཞན་དོན་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པར་བཞེད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ནའང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་འགྱུར་མིན་བདག་མི་ཟད་ཆོས་ལྡན་ཕྱིར། །འགྲོ་སྐྱབས་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་མུར་ཐུག་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གཉིས་མེད་མི་རྟོག་ཕྱིར། །འཇིག་མེད་ཆོས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི། ལུས་གཞན་དོར་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པའི་བདག་ཉིད་རྟག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་ཟད་པའི་དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་བསླུ་བའི་སྐྱབས་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པ་མུར་ཐུག་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་སྐྱོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞི་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་དུ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཡུང་དྲུང་གི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྐྱེ་སོགས་བྲལ་བའི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་བརྗོད། དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་
བཤད། རྟགས་སོགས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་མདོར་བསྟན། སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཆི་བ་མེད། །གནོད་མེད་རྒ་བ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་རྟག་དང་བརྟན་ཕྱིར་དང་། །ཞི་བའི་ཕྱིར་དང་གཡུང་དྲུང་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་དག་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ནི། དང་པོར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་། མཐར་འཆི་བ་མེད་ལ། བར་དུ་ན་བའི་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། འགྱུར་བ་དང་རྒ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞི་བའི་ཕྱིར་དང་། གཡུང་དྲུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི། །ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མེད་རྟག་པའི་ཕྱིར། །བསམ་མི་ཁྱབ་འགྱུར་འཆི་འཕོ་ཡིས། །དེ་ནི་མི་འཆི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། །བག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་ནད་རྣམས་ཀྱིས། །གནོད་མེད་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཟག་མེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱིས། །གཡུང་དྲུང་ཕྱིར་ན་རྒ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཐོག་མར་
ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་ཡིས་ཀྱང་དབྱིངས་དེ་ནི་མི་འཆི་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་བསླུ་ཞིང་བརྟན་པའི་ཕྱིར། བར་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོའི་ནད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཉིས་འཛིན་ལ་སོགས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

译文
此处与地（菩萨十地）的结合方式是依照无著《大乘庄严经论释》的意趣，由遍知多钦博巴明确阐述的。然而，一切智自生足（朗热坚赞）认为，"因为依靠宿愿力"等两颂说明的是第九地菩萨行者远离勤作和获得各别正知的方式，而"如是对于虚空边际"等则是说明第十地菩萨无量利他功德，这仅仅是观点上的差异。
第三、即使在极清净的状态中也不变易的方式分两部分：简要说明不变的理由和广说其义。第一是：因为不变的自性具有不尽法故，为众生怙主到无尽际故，它恒时无二无分别故，无坏法且未作自性故。如此所说，法界极清净状态的法身，是舍弃此身而不变异的自性，具有常义，因为即使在无余涅槃界中也具有无尽的胜义功德法。同样，它具有作为一切众生最上无欺怙主的教义，因为具有无尽际、恒时救护直至轮回尽期的功德。无垢法界恒时具有轮回与涅槃无二自性寂静的意义，因为具有不分别彼等过患与利益的功德。也是永不毁坏的法性金刚义，因为具有非由业和烦恼所造作的自性功德。
第二分三部分：陈述离生等的宗论与因，总结说明其义，显示安立为因等的理由。第一分两部分：各别简说和结合广说。第一是：无生亦无死，无害无老化，因为它常与坚，因为寂静坚固。如此所说，清净光明法身，初无生，终无死，中间无病害，无变化与老化，因为它依次是恒常的、坚定的、寂静的和坚固的。
第二是：因为它是意之自性，身体无生故常住；不可思议变死亡移转，它不死因为坚定；微细习气病痛，不能害因寂静；无漏现行所作，坚固故无老。如此所说，心要法身更不用说永不被普通的生等所改变，最初即使以意自性身也无生，因为不变而常住；同样，最终也不会被不可思议的变化、死亡和迁移所终结，因为不欺而坚定；中间也不会被无明习气障碍微细病痛所伤害，因为双执等已寂静。
;


 །ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། མི་འཇིགས་པའི་རང་བཞིན་གཡུང་དྲུང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྒ་བའི་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་དོ།

译文
无漏业现行所作，也因为不坏自性坚固的缘故，无有老化之法。
;


 །གཉིས་པ་དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་དེ་བཞིན་གཉིས། །གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམ་བཞིན། །འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་ལ་ནི། །རྟག་པ་ལ་སོགས་དོན་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚིགས་བཅད་དེ་རྣམས་ལས། གཞན་འགྱུར། ཞེས་སོགས་དང་། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིས། སོགས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་པའི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་དུ། འགྲོ་སྐྱབས། ཞེས་སོགས། བསམ་མི་ཁྱབ། ཅེས་སོགས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པའི་དོན་དང་། དེ་ནི་རྟག་ཏུ། ཞེས་
ཤོག་ལྷེབ་ ༡༠༡ ནས་ ༢༠༠ བར།

译文
第二、总结说明其义是：彼中两句以及同样两句，两句和两句依次，于无为之界，应知常等义。如此所说，如是从那些偈颂中，"不变"等和"它是意"等两句阐明常义，同样，"众生怙主"等和"不可思议"等两句阐明坚固义，"它恒时"
[此处似乎从第101页到第200页间有缺失]
;


